Maisha ni Vita

Nimerudi

2011-04-26T06:54:00.000-07:00

Jamani mwenzenu nilikuwa nimeitikia wito wa Rais wetu Jakaya Mrisho mwana wa Kikwete wa kutekeleza Kilimo Kwanza sina mafanikio najaribu tu

Mauaji ya kishirikina yaibuka upya Mbozi, viungo vyuzwa Zambia

2011-04-26T06:49:00.000-07:00

Wafanyabiashara mtatumaliza

MAUAJI yanayoambatana na imani za kishirikina yameibuka na kutia hofu wakazi wa kijiji cha Myunga wilayani hapa na kuwafanya washindwe kufanya kazi za uzalishaji mali.

Matukio yaliyozua hofu ni mauaji ya msichana ambaye hajatambuliwa aliyeuawa Aprili 20 na kutupwa katika mto Lwasho ambapo alikutwa na wavuvi ambao walitoa taarifa kwa uongozi wa kijiji.

Baada ya uchunguzi maiti alibainika kutolewa ulimi, maziwa, meno na sehemu za siri hali iliyoamsha hasira za wananchi na wakawataka polisi kuondoka na mfanyabiashara Kasandilo Mteka ambaye walimtuhumu kuhusika na mauaji hayo.

Hata baada ya polisi kuondoka na mtuhumiwa huyo wananchi hao wenye hasira waliamua kuvunja nyumba ya mtuhumiwa ambapo walipekua na kuvikuta vitu vinavyodhaniwa kutumika katika kazi hizo za mauaji zikiwemo sindano mbili zilizodaiwa kuwa ni za BM.

Ambapo baada ya mahojiano mtuhumiwa alimtaja kamanda wa polisi mkoani Tanga kuwa ndiye mwenye vyombo hivyo.

Wananchi hao walimkamata mtuhumiwa mwingine Leonard Simfukwe na kumpiga hadi kumuua ambaye aliwataja watu wengine kumi wanaojihusisha na mauaji hayo wakiwemo wengine toka mkoani Rukwa na pia alielekeza kuwa kuna miili mingine mitano imefungwa mawe na kutumbukizwa mtoni ikiwa imenyofolewa baadhi ya viungo ambavyo vinauzwa nchini Zambia.

Katika operesheni hiyo alikamatwa mwingine aliyejulikana kwa jina la Tall Siwiti mkazi wa Miangalua mkoani Rukwa ambaye alinusurika kuuawa baada ya polisi kumnusuru na hivi sasa amelazwa katika hospitali ya Laela mkoani Rukwa kufuatia kipigo kikali alichopewa.

Wananchi walioshuhudia tukio hilo walieleza kuwa watuhumiwa hao hawajaonewa bali mwenendo wao na kazi wanazozifanya ndizo zinawashitaki na kwamba si hao tu bali kundi lote linahitajika kukamatwa na polisi na kama watashindwa basi wao watachukua hatua stahili.

Aidha hali si shwari kabisa eneo hilo kufuatia baadhi ya watuhumiwa waliotajwa kutoroka na kuziacha familia zao wakiwemo wafanyabiashara wa eneo hilo ambapo mmoja wao aliyejulikana kwa jina moja la Simundwe alihamishwa chini ya ulinzi wa polisi.

Afisa Mtendaji wa kijiji cha Myunga Edwin Sikapizye alithibitisha kutokea kwa matukio hayo na kwamba wanasubiri hatua za polisi za uchunguzi ikiwemo utafutaji wa miili hiyo mitano iliyozamishwa mtoni baada ya kuuawa.
Mwisho

Gari latiwa chumvi, jengo la mkuu lachomwa

2011-04-26T06:46:00.000-07:00

HUJUMA nzito zimefanywa dhidi ya chuo cha uuguzi na ukunga cha Mbozi kilichopo wilayani Mbozi mkoani Mbeya zilizosababisha hasara kubwa na kuzusha wasiwasi miongoni mwa jamii inayokizunguka chuo hicho.

Akizungumza na waandishi wa habari waliofika chuoni hapo jana mkuu wa chuo hicho Hiza alieleza kuwa matukio yaliyotokea mfululizo ni pamoja na kutiwa chumvi kwenye injini ya gari STK 3014 aina ya Land Cruiser Machi 14 mwaka huu na kusababisha gari hilo kuharibika.

Tukio la pili ni kuchomwa moto kwa ofisi ya mkuu wa chuo ambapo mali nyingi na nyaraka muhimu ziliteketea zikiwepo kompyuta kubwa 2, laptop 2, photocopy 1 pamoja na samani zilizokuwemo humo ambapo thamani halisi ya mali iliyoharibika bado haijafanywa na mthaminishaji wa serikali.

Pamoja na mambo hayo pia mkuu huyo ameeleza kuwa anaishi kwa hofu kufuatia vitisho anavyopewa ikiwa ni pamoja na kulazimishwa kumteua msaidizi wa mkuu wa chuo ambao wafanyakazi walio wengi walimtaka.

“Nilivyofika hapa mwaka jana Februari wafanyakazi wa ngazi ya chini walikuwa wakinijia mara kwa mara kunitaka nimteue mmoja wa walimu (jina limehifadhiwa) kuwa msaidizi wangu lakini nilikaa kimya nikiangalia ni nani ningemteua ndipo nilipomteua Josephat Kaja kuwa msaidizi wangu na hapo ndipo nilipopokea barua ya kunipa siku 14 nibatilishe uamuzi vinginevyo wangenifanyizia” alieleza mkuu wa chuo.

Baadhi ya wafanyakazi chuoni hapo ambao waliomba majina yao kuhifadhiwa walisema kuwa chanzo cha mgogoro huo ni mfumo wa uongozi ambapo walidai kuwa tangu aje mkuu wa chuo huyo mgeni pamekuwepo mabadiliko makubwa ya namna ya kudhibiti mali ya chuo na kwamba uhuru uliokuwepo wa kufanya watakavyo ulikwisha.

“ Nenda kwenye bwalo la chakula kumenunuliwa viti vipya zaidi ya mia tatu, kumepakwa rangi na kuwekwa marumaru mambo hayo yamefanywa na mgeni huyu ambaye amemaliza mwaka sasa” aliongea mfanyakazi huyo.

Hata hivyo wananchi wameomba kuitishwa kwa mkutano ambapo wanatarajia kupiga kura za kumtaja anayehujumu chuo hicho mbele ya mkuu wa wilaya ya Mbozi na kwamba watamtaka mkuu wa wilaya kuondoka naye mara baada ya kura hizo.

Sungusungu wanapolizidi Jeshi la polisi

2011-04-26T06:43:00.000-07:00

JESHI la Polisi wilayani Mbozi mkoani Mbeya limeingia katika kashfa kiutendaji baada ya kuibuka kundi la watu linalofanya vitendo vya kihalifu ikiwepo mauaji ya watu na kuwafanya wananchi wa kata za Itaka, Bara, Nambinzo na Halungu wilayani hapa kuishi kwa hofu.

Kundi hilo ambalo limeanzishwa miezi mitatu iliyopita linalojulikana kwa jina Shulu ikiwa na maana ya kichuguu (lugha ya Kinyiha) na kuwa ni sungusungu wa polisi jamii na kwamba linafanya kazi hizo kwa lengo la kukomesha vitendo vya kihalifu.

Watu waliotajwa kuuawa na kundi hilo ni Saison Mtajiha wa kijiji cha Hangomba ambaye alikamatwa na silaha na Potea Vileji wa kijiji cha Hamwelo na mwingine ambaye jina lake halikuweza kupatikana mkazi wa kijiji cha Utambalila aliyedaiwa kuiba kuku.

Waliopigwa na kujeruhiwa ni Daudi Mwashitete ambaye amevunjwa miguu yote miwili na mkono na amelazwa katika hospitali ya Vwawa, wengine ni Lidia Shinanga, Misheki Msumeno na Weki Jamson wakazi wa kijiji cha Hangomba na Adimin Mdalavuma wa kijiji cha Bara.

Mmoja wa watu aliyepigwa na kuvunjwa miguu yote miwili na mkono mmoja Daudi Mwashitete akiwa amelazwa katika hospitali ya wilaya ya Mbozi mjini Vwawa alisema kuwa yeye alikamatwa kwa tuhuma za wizi wa mashine ya kukoboa kahawa aliyokuwa amewekeza rehani kwa Yela Mwalupogo.

“Walinifuata shambani na kunikamata na kunipeleka kilabuni ambako nilihojiwa juu ya mashine ya kukoboa kahawa ambayo waliikuta kwa Mwalupogo wakidhani ni mali ya wizi, niliwathibitishia kuwa hiyo ni mashine yangu halali niliyowekeza rehani ili kulipa deni la pembejeo za kahawa la sh 80,000 nilizokopa kwa Julius Mgala lakini hawakunielewa na ndipo walipoanza kunipiga kwa marungu na kunivunja miguu yangu yote na mkono huu wa kulia” alisema kwa uchungu.

Mwashitete aliwataja waliokuwa wakimpiga kuwa ni Japhet Halinga, Peter Howa, Harrison Mwashilindi, Tusoweye Mnkondya na mwingine aliyetajwa kwa jina moja la Nambwama.

Hata hivyo katika hali isiyokuwa ya kawaida sungusungu hao walifika katika hospitali na kumtorosha majeruhi Daudi Mwashitete na kumpeleka kwa mganga wa kienyeji katika kijiji cha Nambinzo ili atibiwe huko na kuondoa ushahidi wa hospitali lakini baada ya majeruhi kupata fahamu alituma ujumbe kwa ndugu zake ambao walimrudisha hospitalini hapo.

Kiongozi wa kikundi hicho Japhet Halinga (au Ngwede) alipohojiwa kwa simu namba 0754 050 667 alikiri kuwakamata watuhumiwa waliotajwa kupigwa akidai kuwa anafanya kazi hizo kwa maagizo ya polisi na kwamba matukio yote hutolewa taarifa zake katika kituo cha polisi Itaka.

“Sisi tukiwakamata huwalazimisha watuoneshe mali walizoiba na wakisumbua ndipo vijana wetu huwashughulikia kama ulivyoona” aliongeza Halinga.

Hata hivyo baadhi ya wananchi wametajwa kuwa wamekamiwa kuadhibiwa na kikundi hicho na wameshatoa taarifa hizo katika kituo cha polisi Itaka ambapo hakuna hatua zilizochukuliwa hadi sasa.

Wananchi hao waliozungumza na mwandishi wa habari hizi ni Langford Philimon, Yangson Shinanga, Williad Mwashilindi, Anjelo Simfukwe, Chilumba Philimon, Oyes Mgala na Juma Mgaya. Wamedai kuwa wamekuwa wakipewa vitisho vya mara kwa mara kwamba siku yao bado inakuja.

Watu hao wameeleza kuwa wanapopeleka malalamiko yao katika kituo cha polisi huambiwa wakatoe taarifa hiyo kwa mwenyekiti wa sungusungu (SHULU) ndiye atakayeshughulikia matatizo yao.

Baadhi ya wananchi walisema hatua ya kukamata wahalifu hatupingi tatizo ni pale wanapowapiga na kuwafanya vilema hapo wanaongeza tatizo kwa taifa. Wameongeza raia hao kuwa kundi hilo likikukamata ukiwa na shilingi 200,000 linakudai ukiwapa wanakuachia ila kama kuna mali ulizokamatwa nazo wanazichukua.

Mkazi mwingine aliyeomba kuhifadhiwa jina lake anasema watu wote walioorodheshwa kukamatwa wanatakiwa angalau kuwa na shilingi 100,000 kama kima cha chini ili ukikamatwa wasikupige kufuatia tishio hilo baadhi ya wananchi wanakimbia wakiziacha familia zao.

Joseph Mwanakulya mkazi wa kijiji cha Itaka akitoa maoni yake juu ya kundi hilo alisema mali za wizi zinakamatwa watu waliopotelewa vitu vyao wanavipata shida ni hivyo vilema wanavyowatia watu pengine wangerekebisha kipigo tungewaona wanafaa.

Nako katika kijiji cha Halambo kata ya Halungu sungusungu hao wamewapiga na kuwajeruhi vibaya Wilinasi Sikanyika na mtoto wake Stephano Wilinas ambao wanapata matibabu katika hospitali ya Vwawa, mtoto akiwa na tuhuma ya kuiba ng’ombe miaka mitatu iliyopita ilihali baba yake alipigwa kwa tuhuma za kutaka kumsaidia mtoto wake ambaye alipeleka malalamiko katika kituo cha polisi mjini Vwawa.

Afisa Mtendaji wa kijiji cha Hangomba Watson Maduguli alipoulizwa juu ya kundi hilo alikiri kuwepo na kwamba kazi wanazofanya hajui utaratibu wake lakini anadhani wilaya inajua. Alipohojiwa juu ya uongozi wa kundi hilo alionekana kujibu kwa mashaka na akaomba apewe muda wa kufuatilia na kwamba anachojua ni kukamatwa kwa watu na kuadhibiwa.

Naye mwenyekiti wa kijiji cha Utambalila Francis Nzowa alipohojiwa juu ya kuwepo kwa mauaji kijijini kwake alisema kuwa mtu aliyeuawa aliiba kuku lakini taarifa za kifo chake zilipelekwa polisi.

Afisa mtendaji wa kijiji cha Hamwelo Osia Mgala alipohojiwa juu ya mauaji ya Potea Vileji alijibu kuwa huyo aliiba mablanketi ndipo akaadhibiwa na wananchi.

Mganga Mkuu wa hospitali ya wilaya Nicolaus Mbilinyi alithibitisha kuwapokea majeruhi wawili Admin Mdalavuma ambaye ametibiwa na kuruhusiwa na Daudi Mwashitete ambaye alisema anapelekwa katika hospitali ya rufaa jijini Mbeya kufuatia mivunjiko ya miguu na mkono ambapo hawataweza kumtibu katika hospitali yake.

Mkuu wa wilaya ya Mbozi Gabriel Kimoro alipohojiwa juu ya kuwepo kwa kundi hilo alidai kuwa hana habari na kwamba ndiyo kwanza anapata habari kupitia mahojiano hayo.

Mkuu wa polisi mkoani hapa Advocate Nyombi alipohojiwa juu ya kuwepo kwa kundi hilo na vitendo hivyo vya kinyanyasaji vinavyofanywa alikanusha kuwa na taarifa yoyote juu ya kundi hilo na kwamba atafanya uchunguzi.

Hata hivyo polisi hawajachukua hatua yoyote kwa wahusika walio wajeruhi watu hao pamoja na taarifa kupelekwa katika vituo vya polisi vya Itaka na Vwawa hali inayofanya wananchi waishiwe imani na jeshi hilo.

WANAFUNZI WATALII

2010-08-29T02:57:00.000-07:00

Ziara ya wanafunzi wa shule ya awali na msingi ya Uwata Mbeya katika picha

Mkuu wa kituo cha utafiti wa kahawa (Tacri) kituo cha Mbimba Mbozi Isack Mushi akitoa maelezo ya namna ya kuzalisha miche ya kahawa kwa njia za kisasa kwa wanafunzi wa Uwata Nursery and Primary School ya jijini Mbeya waliotembelea kituo hicho hivi karibuni.

wanafunzi hao wakitazama michoro ya kale iliyoko katika miamba katika kijiji cha Nkangamo wilayani Mbozi. Michoro hiyo inayokadiriwa kuwa ilichorwa miaka 3000 iliyopitwa ni sehemu muhimu kwa utalii na kuwa chanzo ya mapato ya serikali kupitia utalii. Kwa bahati mbaya idara husika imejifanya haioni na hivyo kutofika katika eneo hilo. Kama wadau hatukati tamaa tutaendelea kuwakumbusha hadi waamke katika usingizi, waanze kupatengeneza tayari kwa kutembelewa na watalii.

Huo nao ni mwamba katika eneo hilo, nitauza picha hizo zitumike kama wall paper kwenye komputa pengine naweza kupunguza umaskini wa kipato. Haijulikani vizazi vilivyoishi hapo vilikuwa na teknolojia ya jinsi gani kwani michoro yote hapo ipo katika miamba inayoning'inia (hanging rock) na wino uliotumika ni mwekundu. Profesa Jengo aliwahi kueleza katika warsha moja mwaka 2004 kuwa michoro hiyo mahali pote duniani wino wao ulikuwa ni rangi nyekundu isiyofutika kwa karne na karne.

Michoro hiyo haijatafsiriwa maana yake pengine ni kwasababu idara ya mambo ya kale haijui kama kuna michoro hiyo licha ya kuwataarifu hata kwa maandishi. Tunachoweza kusema ni kuwa maeneo waliyoishi jamii za wakulima zilichora michoro isiyoweza kutafsirika kwa lugha zetu tofauti na walikoishi jamii za wawindaji ambao walichora wanyama, mitego au mikuki na hivyo kutufikishia ujumbe kuwa wao waliishi kwa uwindaji.

Wanafunzi wakiangalia alama ya unyayo wa kiumbe kinachodhaniwa kuwa binadamu katika mwamba huo ambao wenyeji wa kijiji cha Nkangamo wanautumia kama jamvi la kuanikia mihogo, ulezi na mahindi kama unavyoweza kujionea

Hebu tuungane na watoto hawa kushangaa michoro hiyo

Vipodozi hatari vyenye thamani ya sh milioni 70 vyateketezwa

2010-05-20T01:10:00.000-07:00

Hivi ndivyo Mamlaka ya Mapato nchini (TRA) ilivyotekeza vipodozi vyenye kemikali hatari kwa afya ya binadamu vilivyokamatwa katika mpaka wa Tanzania na Zambia mjini Tunduma vikiingizwa toka DRC.

Zoezi hilo lilifanyika Mei 18, 2010. Kaimu Meneja Mapato Msaidizi mkoani hapa Charles Kanimba amevitaja vipodozi hivyo kuwa ni Diploson na Carolight caton 600 na vingine mchanganyiko vyote kwa pamoja vikiwa na thamani ya shilingi milioni 70.

CAMARTEC kujenga mitambo ya Biogas 12000 nchini

2010-03-08T23:19:00.000-08:00

Jinsi Camartec ilivyo jizatiti kuokoa misitu kwa kusambaza teknolojia ya matumizi ya gesi itokanayo na wanyama
• CARMARTEC yatua Mbozi

• Yaja na aina mpya ya mtambo wa gesi uitwao CAMARTEC MODIFIED DESIGN

• Vijana kunufaika na ujenzi

• Wateja kujengewa kwa 2/3 ya bei

Wananchi wilayani Mbozi mkoani Mbeya wameshauriwa kuanza ufugaji wa kisasa ambao kwa kutumia teknolojia ya gesi ya wanyama utapunguza ukataji miti na kuiokoa nchi kwa janga la ukame.

Wito huo umetolewa na kaimu Mkurugenzi Mtendaji wilaya ya Mbozi Afwilile Lamsi alipofungua mafunzo ya siku 10 yanayotolewa na kituo cha zana za kilimo na teknolojia vijijini (CAMARTEC) kwa mafundi waashi ya namna ya kujenga mitambo ya gesi.

Lamsi aliongeza kuwa wilaya ya Mbozi kwa hivi sasa ina watu zaidi ya 600,000 ambao wanahitaji kubadilisha ufugaji kutoka ule wa kuchunga mbugani na kulishia ndani hali itakayofanya upatikanaji wa nishati ya gesi kuwa rahisi na hivyo kuokoa mazingira.

Awali Afisa Mkuu wa Mafunzo wa CAMARTEC Harold Ngowi akimkaribisha mkurugenzi kufungua mafunzo alisema kuwa kituo chake kinatoa mafunzo hayo na kuendesha mradi wa gesi kwa hisani ya shirika la maendeleo la Uholanzi (SNV) likiwa mshiriki mkuu.

Ngowi aliongeza kuwa lengo ni kujenga mitambo mitambo 12,000 katika miaka 5 ya mradi ambao ulianza Novemba 2008 na ambao hadi sasa umejenga mitambo 165 na kufundisha mafundi 180 katika mikoa ya Tanga, Arusha, Iringa, Kilimanjaro, Manyara na Pwani.

Aidha Ngowi alifafanua kuwa CAMARTEC wamebuni aina mpya ya mtambo ambao ni bora zaidi ya ule wa awali uliojulikana kama CAMARTEC FIXED DOME kwa kuanza aina mpya iitwayo Modified CAMARTEC Design ambao umeelezwa kuwa ujenzi wake ni rahisi zaidi.

Kutokana na mtambo huo mpya nchi kadhaa zikiwemo Uganda, Ethiopia, Kenya na Ruanda wanakuja Tanzania kujifunza kwa kuwa ni nchi yenye uzoefu na mitambo ya biogas.

Hata hivyo mkakati huo ulianzishwa na serikali ya Uholanzi iliyoitisha mkutano mkubwa wa wadau wa technolojia ya biogas wa nchi za Afrika jijini Nairobi nchini Kenya mwaka 2007 ambao ulihudhuriwa na nchi nyingi.

Ni kutokana na mkutano huo wizara ya nishati na madini ikaitikia na kukabidhi mradi huo kwa CAMARTEC ili kuusimamia na kuuendesha kwa kusambaza teknolojia hiyo vijijini.

Mradi wa Biogas Tanzania umelenga kaya vijijini ili kuwanusuru wanawake na adha ya utafutaji kuni pamoja na kuhifadhi mazingira kwa kuinusuru miti inayokatwa kwa ajili ya nishati ya kuni na mkaa.

Wateja watakaokuwa tayari kujengewa mitambo hiyo watalipiwa gharama za ujenzi huku wakichangia kiasi kidogo cha pesa kwa ajili ya vifaa kama saruji, mabomba, taa na majiko ya gesi.

Mafunzo hayo yanatolewa huku idadi kubwa ya mafundi wanafunzi wakiwa ni wanawake ambao ni 14 na wanaume 11 ishara ya kutambua umuhimu wa teknolojia hiyo kwa wanawake. Ujenzi huo utawafanya akina mama kufanya kazi nyingine zaidi kuliko kwenda misituni kutafuta kuni

Simbeye azikwa

2010-03-08T23:14:00.000-08:00

Buriani David Lumbala Simbeye

Katika mazishi yake yaliyohudhuriwa na viongozi mbalimbali wa mkoa wa Mbeya baada ya mwili wa marehemu kuagwa jijini Dar na Rais Jakaya Kikwete, Waziri Mkuu Mhe. Mizengo Pinda na viongozi wengine waandamizi wachungaji waliachiwa sehemu yao ya ujumbe kama hivi:

Watanzania wameshauriwa kumchagua kiongozi anayemwogopa Mungu bila kujali dini yake katika uchaguzi mkuu wa mwaka huu.
Wito huo ulitolewa hivi karibuni na Askofu Kiongozi wa Kanisa la Moravian Tanzania Alinikisa Cheyo katika hotuba yake aliyoitoa wakati wa mazishi ya aliyekuwa Mkuu wa Kikosi cha Ulinzi wa Viongozi marehemu David Simbeye yaliyofanyika kijijini kwake Mbimba wilayani Mbozi.
Alisema mwaka wa uchaguzi umewadia ni vizuri wakachaguliwa viongozi wanaomwogopa Mungu bila kujali dini au madhehebu yao na ambao wanauwezo wa kuongoza bila ya kuangalia fedha chafu wanazogawa.

“Mwaka huu wa uchaguzi watu wanagawa fedha chafu nawe ukizipokea utakuwa mchafu na utakuwa umeuza uhuru wako kwa fedha ambayo haiwezi kukuletea maendeleo” Cheyo alisisitiza.

Hata hivyo Cheyo alidai kuwa sababu kubwa ya watu kupenda kupokea rushwa hiyo ya uchaguzi ni kutokana na vijana wengi kutokuwa na mipango thabiti ya kazi hivyo kujiweka katika hali ya uhitaji ambapo akiletewa fedha hiyo chafu hatakuwa na ujasiri wa kuikataa.

Marehemu Simbeye ambaye alifariki Februari 28, mwaka huu alizaliwa mwaka 1933 wilayani Ileje na kupata elimu yake ya msingi katika shule ya Itumba mwaka 1945-50 na baadae kujiunga na Mbozi Middle School mwaka 1951-hadi 1952.

Mwaka 1953 alijiunga na jeshi la polisi alikofanya kazi hadi 1964 alipohamishiwa Ikulu ambako amefanya kazi hadi alipostaafu 1988 akiwa mkuu wa kikosi cha ulinzi na akiwa ni mlinzi binafsi wa Mwalimu Julius Nyerere (bodyguard) baadae Rais Ali Hasan Mwinyi.

Marehemu David Simbeye alisafiri kutoka Mbozi kwenda Dar siku hiyo ya Februari 28 ambapo alifika jijini Dar majira ya saa tisa alasiri na kufikia katika hoteli na baadaye alijisikia vibaya hali iliyomfanya ampigie simu mtoto wake Leonard ambaye alifika muda mfupi baada ya mauti kumpata.
Maelezo zaidi yalitolewa na msemaji wa familia ambaye pia ni mpwa wa marehemu Henry Mgala Bantu aliyeeleza kuwa safari ya marehemu kwenda Dar ilikuwa kwa minajili ya kumwona daktari kwa maradhi ya moyo aliyokuwa akilalamika mara kwa mara.

Akiwa kijijini hapo Simbeye alikuwa anajishughulisha na kilimo cha kahawa huku akitumia usafiri wa baiskeli kumleta mjini Vwawa kama kilometa 2 ½ kupata mahitaji yake.

Mzee Simbeye atakumbukwa kwa ushauri na nasaha zake ambazo hakuacha kuzitoa kwa vijana kila mnapoonana.

"Bwana alitoa na Bwana ametwaa jina lake libarikiwe"

Mgogoro wa Mashariki ya Kati (Middle East Crisis)

2010-02-08T23:01:00.000-08:00

Levi Eshkol, David Ben-Gurion na Golder Meir hao wote ni mawaziri wakuu wa zamani wa Israel.

Tangu Disemba 27 hadi 18 Januari 2009 vyombo vya habari duniani vilitawaliwa na taarifa za mapigano kati ya Israel na kundi la Hamas la Palestina. Katika vita hiyo takriban wapalestina 1300 na Waisraeli 13 walipoteza maisha.

Dunia imegawanyika huku upande mmoja ukiunga mkono kundi la Hamas na wengine wakiiunga Israel. Ili kujua uhalisia wa mapigano hayo tazama historia ya mataifa hayo.

Madai ya Waisraeli yanaanzia katika misingi ya kidini ambapo katika Biblia (kitabu kitakatifu kwa Wakristo na Wayahudi), kitabu cha kwanza cha nabii Musa kiitwacho Mwanzo sura ya 12 inaonesha jinsi Ibrahim anavyoitwa na mwenyezi Mungu ili kumtumikia.

Eneo hilo la Palestina (zamani lilijulikana kama Kaanani)ndiyo chimbuko la dini kuu tatu zenye msingi wa Ibrahim ambazo ni dini ya Wayahudi, Ukristo na baadaye Uislam.

Dini ya wayahudi yenye misingi ya Biblia Agano la Kale likianza na vitabu vitano vya Musa (Mwanzo, Kutoka, Hesabu, Mambo ya Walawi na Kumbukumbu la torati), Ukristo ukianza misingi kwenye Agano la Kale hadi Agano Jipya na Uislam ukishika vitabu vinne Tourat ya nabii Musa (a.s), Zabur ya nabii Dawood (a.s), Injili ya Issa bin Mariam (a.s.) au Yesu na Quran ya Muhamad (s.a.w)

Ibrahim mwenyeji wa Uru wa Ulkadayo (Mesopotamia) leo Iraq wa kabila la Waebrania anahama kutoka Iraq na kwenda Haran Syria na baadaye kutelemkia Kaanani (Uyahudi) ambapo Mwenyezi Mungu anamtokea katika njozi na kumwapia Ibrahimu kuwa ardhi yote hiyo amepewa yeye na uzao wake na kuahidiwa baraka yaani kubarikiwa kwa kila atakaye mbariki na kwamba jamaa zote za dunia zitajibarikia.

Pamoja na ahadi hiyo Mungu anamwambia nabii Ibrahimu kuwa uzao wake utakwenda utumwani Misri kwa miaka mia nne hadi kizazi cha nne ndipo watakapookolewa na kupandishwa Kaanani (Palestine).

Mizizi ya ugomvi huo inaanzia karne ya 19 wakati wa vuguvugu la utaifa la Uzayuni na Uarabu (Arab nationalism) vuguvugu la wayahudi (Jewish National Movement) lilianzishwa kuwa la kisiasa mwaka 1892 dhidi ya Urusi na Ulaya. Mkakati ulianza kwa wayahudi wote popote walipo kurejea katika nchi ya Palestina ambapo walipachukulia kuwa ndiyo nchi yao ya asili.

Katika kutimiza azma yao World Zionist Organization na Jewish National Fund walihimiza uhamiaji na kufadhili ununuzi wa ardhi chini ya utawala wa Ottoman na Uingereza katika Palestina.

Mgongano huo ukianzishwa na Uingereza kwa kile kilichafahamika kama Hussein-McMahon Correspondence na Balfour Declaration of 1917, na kufuatiwa na milipuko ya mapigano ya mara kwa mara kati ya Wayahudi na Waarabu katika eneo la Palestina.

Hakuna asiyekumbuka jinsi kiongozi wa Wanazi Adolf Hiltler alivyowafanyia wayahudi kwa maangamizi makuu ya Nazi Holocaust, ikiwa ni jitihada ya kulifuta taifa hilo..

Azimio la Umoja wa Mataifa la mwaka 1947 liliridhia kugawanywa kwa nchi ya Palestina kwa wayahudi na wapalestina ambapo wayahudi walikubali na wapalestina wakiungwa mkono na Umoja wa Nchi za kiarabu wakikataa na kusababisha kuzuka vita baina yao.

Vita hivyo viliwafanya wapalestina kuhama na kukimbilia nchi jirani za kiarabu wakiwa wakimbizi yaani Al-Naqba.

Israeli ilijitangazia uhuru wake Mei 14 mwaka 1948 kufuatia uhuru huo mataifa ya kiarabu Misri, Lebanon, Syria, Jordan na Iraq yaliivamia Israeli na kuzuka vita ya iliyojulikana kama 1948 Arab-Israel war. Israeli iliibuka kidedea ikiyateka maeneo zaidi ya ramani ya awali na kugawa mji wa Yerusalem.

Mwaka 1964 wapalestina walianzisha chama cha Palestinian Liberation Organization (PLO) ambacho hakikutambuliwa na Israeli.

Katika vita vya Siku Sita 1967 vya Israeli na waarabu ambavyo Israeli ilishinda kwa kishindo ikiacha hasara kubwa kwa maadui zake viliifanya nchi hiyo kujiongezea ukubwa mara tatu ya ule wa awali.

Siri ya ushindi wa vita hivyo ulitokana na mbinu na maandalizi mazuri yaliyokuwa yamefanywa na hasa ni kule kuvamia kabla ya adui hajakushambulia. Kama wangesubiri washambuliwe basi Israeli ingefutwa katika ramani ya dunia kama waarabu walivyokuwa wameazimia.

Vita hiyo ya 1967 Israeli ilipigana na Misri, Syria, Lebanon, Jordan zikisaidiwa kijeshi na Sudani, Iraq, Algeria nchi zilizopeleka askari na silaha, Urusi ikisaidia mataifa hayo kwa wingi wa silaha.

Kabla ya vita mataifa ya Marekani, Uingereza na Ufaransa yalipeleka silaha kwa Israeli na kuifanya isiwe na wasiwasi katika matumizi ya silaha.

Nini chanzo cha vita hiyo? Israeli na majirani zake walikuwa wakiishi katika hali ya uhasama tangu 1948 baada ya azimio la umoja wa mataifa la mwaka1947, lililoamuru kugawanywa kwa nchi hiyo, waarabu walikuwa bado wanayo hasira juu ya uwepo wa taifa hilo mashariki ya kati.

Viongozi mbalimbali wa nchi za kiarabu waliazimia kuifuta Israeli kwenye ramani ya dunia. Israeli iligombana na Syria ilipoanza mradi wa ujenzi wa miundombinu ya maji kuyatoa mto Jordan na kusambaza katika nchi hiyo. Jeshi la Syria likatumia milima/miinuko ya Golan ilinayopata futi 3000 juu ya Galilaya kushambulia vijiji na mashamba.

Mashumbulio ya Syria yaliongezeka sana mwaka 1965 -66, Israeli ikilalamika Umoja wa Mataifa ambao ulisisitiza kuacha mapigano bila kuchukua hatua yoyote kwa Syria ambapo hata ulipotoa azimio la kulaani mashambulizi hayo yalipingwa kwa kura ya veto na Urusi.

Mashambulizi hayo yalienda sanjali na vitendo vya kigaidi dhidi ya taifa hilo ambapo mwaka 1965 Rais wa Misri Gamal Abdel Nasser alisema “hatutaingia Palestina nchi ikiwa imefunikwa kwa mchanga bali damu”. Baada ya miezi michache Nasser alisema tena kuwa azma ya waarabu ni kuona wapalestina wanakombolewa, kwa kifupi ni kuiondoa dola ya kiyahudi kwa maangamizi.
Aprili 7, 1967 Syria ikitumia ndege aina ya MiG21 ilizokuwa imepewa na Urusi ilishambulia vijiji (kibbutzim) kutokea Miinuko ya Golan, Jeshi la Israeli lilitungua ndege sita za Syria.

Urusi iliipa taarifa isiyo sahihi Syria kuwa Israeli inajiandaa kwa vita licha ya Israel kukanusha lakini Syria ilijipanga ikiweka makubaliano ya ushirikiano na Misri.

Tarehe 15 Mei, 1967 siku ya uhuru wa Israeli, majeshi ya Misri yalivuka kuelekea Sinai karibu na mpaka na Israeli ambapo siku tatu baadaye tarehe 18 jeshi la Syria likajipanga kwa vita katika milima ya Golan.

Baada ya majeshi ya Misri na Syria kujipanga kwa vita, Gamal Abdel Nasser aliamuru jeshi la umoja wa mataifa UN Emergency Force (UNEF), lililokuwa Sinai likiikinga Israeli tangu 1956 kuondoka mara moja bila kushirikisha umoja huo.

Mei 22, Misri ilifunga mlango bahari wa Tiran na kuzuia meli zote za kutoka mashariki kuingia Israeli na kuzuia meli za Iran zilizokuwa zinapeleka mafuta ya petroli na kuifanya nchi hiyo kutokuwa na njia inayopitika (uamuzi wa Misri ulikiuka sheria za kimataifa).

Radio Sauti ya Waarabu ikisema “kwa kuwa sasa jeshi la kimataifa lililokuwa linaikinga Israeli limeondoka hatutavumilia zaidi wala kulalamika umoja wa mataifa ila jambo moja tutakalofanya ni kuipiga vita na kutokomeza siasa za kizayuni”.

Naye waziri wa ulinzi wa Syria Hafez Assad alisema “majeshi yetu yako tayari kuifuta Israeli” nakuu kwa kimombo ‘Our forces are now entirely ready not only to repulse the aggression, but to initiate the act of liberation itself, and to explode the Zionist presence in the Arab homeland. The Syrian army, with its finger on the trigger, is united....I, as a military man, believe that the time has come to enter into a battle of annihilation” alisema hayo Mei 20, 1967.

Rais wa Marekani Johnson alilaani na kusema kitendo cha Misri ni kinyume na sheria ya bahari iliyopitiwa mwaka 1958 ambapo umoja wa mataifa ulitambua haki ya Israeli kutumia mlango bahari wa Tiran (Straits of Tiran) kupitisha meli.

Nasser aliendelea na vitisho akiitaka Israeli kuingia vitani akidai kuwa hawatasikiliza shauri lolote la masikilizano kwani wao wako vitani na Israeli tangu mwaka 1948. Aliongeza kusema kuwa majeshi ya Misri, Jordan, Syria na Lebanon yametulia mipakani mwa Israeli na nyuma yao yapo majeshi ya Iraq, Algeria, Kuwait, Sudan, Saudi Arabia na ulimwengu wote wa kiarabu. Alijigamba zaidi kwa kusema kwa tendo hili dunia yote itastaajabia na kujua kuwa waarabu wapo wamejizatiti kwa vita.

Rais wa Iraq Abdur Rahman Aref alisema “Uwepo wa taifa la Israeli ni kosa ambalo ni lazima lirekebishwe, huu ni wakati wa kufuta aibu ambayo tumekuwa nayo tangu 1948, lengo letu ni kuifuta Israeli kwenye ramani”. Iraq ilipeleka majeshi yake Juni 4 kujiunga na Misri, Jordan na Syria.

Majeshi ya kiarabu yanayokadiliwa askari 465,000, zaidi ya vifaru 2,800, na ndege 800 viliizunguka Israeli.

Kipindi hicho Israeli ilikuwa kwenye hali ya tahadhari kwa wiki tatu muda huo iliutumia kuingiza silaha toka mataifa ya magharibi Marekani, Ufaransa na Uingereza. Silaha zilishushwa katika mji wenye bandari wa Haifa.

Israeli kwa kuwafahamu adui zake walivyo waliwafanyia kamchezo ka hadaa, kwanza ilifungua mpaka wake na Misri ili kuruhusu wapelelezi wa Misri kuingia na kutoka. Pili oparesheni ya kuhamisha silaha zilizowasili katika mji wa Haifa wakazipeleka ghuba ya Aqaba eneo lenye pori na miamba wakati wa mchana na kuzirudisha Haifa usiku na kuzihifadhi kwenye mahandaki.

Jambo jingine lililowasaidia Israeli ni hadaa iliyofanywa, Waarabu walipotangaza vita na kuitisha Israeli, iliwaita makamanda wote waliokuwa likizo kurudi kazini na mawaziri waliokuwa ziarani kurudi mara moja, jambo lililofanywa na Misri pia.

Baada ya wiki hizo tatu za maandalizi ya nguvu Israeli ikatangaza kuwa makamanda waliokuwa likizo waendelee na likizo zao inaonesha waarabu walikuwa wanawatisha tu hakutakuwa na vita.
Kipindi hicho Marekani ilijaribu kuzuia vita kwa kuishauri Misri kusitisha mpango wa vita lakini haikuwezekana kumshauri raisi wa Misri Gamal Abde Nasser hali iliyomfanya Rais wa Marekani Johnson kuonya kuwa “Israeli haitakuwa pekee vitani labda ikitaka kuwa hivyo”

Juni 5, 1967 waziri mkuu wa Israeli Levi Eshkol aliamuru kuishambulia Misri, hapo Israeli ilikuwa peke yake, lakini yenye makamanda waliojizatiti kwa mkakati maalum. Jeshi lote la anga la Israeli ukiacha ndege 12 tu ziliachwa kulinda anga la Israeli, majira ya saa 1.14 asubuhi (saa moja asubuhi) walipiga mabomu viwanja vyote vya ndege za kivita vya Misri wakati marubani wa ndege hizo wakipata kifungua kinywa.

Ndani ya masaa mawili ndege 300 za Misri zilikuwa zimeshapigwa mabomu na kuharibiwa kabisa, masaa machache baadaye ndege za Israeli zilishambulia majeshi ya anga ya Jordan na Syria na kiwanja kimoja cha Iraq.

Jioni ya siku ya kwanza ya vita ndege zote za Misri na Jordan na nusu ya ndege za Syria zilikuwa zimeharibiwa zikiwa viwanjani. (ujanja wa kuzipiga zikiwa kwenye hanger kabla hazijaruka ulitumika).

Misri iliyokuwa na nguvu za kijeshi na jeshi kubwa la ardhini lenye vifaru na magari ya vita ilianza matayarisho ya kuyavusha kwenye mfereji wa Suez (madarajani) likafauru kuvusha askari 20,000 hadi penisula ya Sinai.

Israel ikiwa inaangalia mwenendo wote wa majeshi ya Misri iliacha operesheni hiyo ifanyike ya uvushaji askari na silaha kuelekea Sinai na kisha ikatuma ndege zake kuvunja madaraja ya Suez na kuhakikisha hakuna msaada wa kijeshi wala chakula utakaovuka kusaidia kikosi kilichokwisha vuka.

Kisha vilianza vita vya ardhini ambapo mapigano makubwa ya kihistoria ya vifaru yalitokea baina ya majeshi ya Misri na Israeli katika jangwa la Sinai.

Baada ya Jordan kushambuliwa wapalestina wapatao 325,000 walioishi Ukingo wa Magharibi wa mto Jordan walilazimika kukimbia na kwenda nchini Jordan kuepuka vita.

Kikosi kidogo cha mashujaa wa Israeli kiliwekwa kuzuia majeshi ya Syria wakati vita vikali vikiendelea baina ya Israeli na Misri na Jordan hadi walipoona wamedhoofisha majeshi hayo ndipo kikosi kizima cha jeshi la anga kiliposhambulia ngome ya Syria kwenye milima Golan, Juni 9, baada ya siku mbili za mashumbulizi ya nguvu (heavy bombardment) walifaulu kupenya safu ya Syria.
Baada ya siku sita za mapigano Israeli ilikuwa na uwezo wa kuingia Cairo, Damascus na Amman bila kikwazo, wakati huo lengo la kuiteka Sinai na Miinuko ya Golan lilikuwa limefikiwa. Viongozi wa Israeli hawakuwa na nia ya kupiga miji mikuu ya nchi hizo, jambo ambalo walikuwa na uwezo nalo.
Zaidi ya hayo Urusi ikiwa imechanganyikiwa na mafanikio ya Israeli ikawa inatishia kuingilia vita. Wakati huo waziri wa Mambo ya nje (Secretary of State kama wanavyomwita) wa Marekani Dean Rusk aliishauri Israeli kukubali wito wa kusimamisha mapigano, Israeli ilikubali Juni 10 ilisimamisha mapigano.

Ushindi wa Israeli uliigharimu. Katika kushambulia milima ya Golan wanajeshi 115 wa Israeli walipoteza maisha ikipoteza ndege 46 kati ya 200 wakati upande wa waarabu Misri askari 15,000, Syria 2500 na Jordan 800.

Mwisho wa vita Israeli ilikuwa imejiongezea ukubwa wa eneo mara tatu kutoka maili za mraba 8000 hadi 26,000, ushindi huo uliifanya Israeli kuutwaa mji wa Yerusalem, mkono bahari wa Sinai, Golan Heights, Ukanda wa Gaza na Ukingo wa Magharibi wa mto Jordan.

Licha ya vita hiyo Israeli iliwashauri wapalestina kuendelea kuishi chini ya utawala wa Israeli ambapo baadhi ya familia za wapalestina zilizokuwa zimetengana waliweza kuungana na wengine hawakuwa na imani na Israeli.

Mwezi Novemba 1967, Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa lilipitisha Azimio na 242 lililowataka Israeli na Waarabu kuwa na amani ambapo Israeli ilitakiwa kuondoka katika Ardhi ilizoteka kwa makubaliano ya kuwa na amani na majirani zake.

Mwandishi maarufu wa habari za Waarabu katika Israeli Don Peretz aliyetembelea Ukingo wa Magharibi wa mto Jordan siku chache baada ya vita alithibitisha kuona jinsi Israeli ilivyojitahidi kurejesha hali ya kawaida ya maisha na kuzuia kuhama kwa waarabu maeneo hayo.

Mgogoro mwingine uliibuka mwaka 1973, vita vilivyojulikana kwa jina la Yom Kippur, waziri mkuu wa Israeli akiwa Golder Meir (Iron Woman) ambavyo Israeli ilipigana bila ya maandalizi yoyote kwani ilishambuliwa kwa kustukizwa.

Golder Meir ambaye alichaguliwa kuchukua nafasi ya Levi Eshkol kufuatia kifo chake cha ghafla Februari 26, 1969 na Meir kuanza kazi hiyo Machi 17 mwaka huo akiwa na sifa kem kem ikiwepo ya kufanikisha serikali ya mseto mwaka 1967 baada ya vita ya siku sita chama cha Mapai kilijiunga na vyama vingine vya Rafi na Ahdut HaAvoda na kuunda Israel Labour Party.

Ni katika kipindi cha Golder Meir kabla ya vita ya Yom Kippur yalitokea mauaji ya wanamichezo wa Israeli huko Ujerumani waliposhiriki michezo ya Olimpiki 1972 (1972 Summer Olympics) mauaji yaliyojulikana kama Mauaji ya Munich (Munich massacre) ambapo jumla ya wanamichezo 11 waliuawa na kikundi cha wapalestina kiliichoitwa Black September Organization.

Kwa ujasiri mkubwa baada ya kuona jumuia ya kimataifa haijachukua hatua stahili, Golder Meir aliamuru shirika lake la kijasusi Mossad kuwasaka na kuwaua wote walioshiriki kupanga mauaji hayo ambayo watekaji nyara walidai kuachiwa huru kwa wafungwa 363 wa kipalestina na wengine walioshikiliwa katika magereza ya Israeli. Operasheni hiyo ilijulikana kama Operesheni Ghadhabu ya Mungu au Operesheni Singe. ( Operation Wrath of God au Operation Bayonet)

Katika operesheni hiyo ambayo ililenga kulipiza kisasi kwa wote waliohusika kupanga mauaji hayo wakiwepo baadhi ya wanachama wa kundi la PLO na Black September Organization ambapo mauaji yalitekelezwa kwa siri na kundi la watu 15 waliogawanywa katika squad tano.

Vita ya Yom Kippur au Ramadhan war au vita vya Oktoba kama vinavyojulikana vilipiganwa toka Octoba 6 hadi 26 mwaka 1973 umoja wa mataifa ulipoilazimisha Israeli kusimamisha vita na hasa baada ya Israeli kukizingira kikosi kikubwa cha tatu cha Misri (Third Army).

Mwanzoni waarabu walionekana kushinda vita na kusababisha hasara kubwa kwa jeshi la Israeli lakini upepo uligeuka ambapo Israeli iliwapiga adui zake na kupenya hadi ukingo wa magharibi wa bahari ya Shamu (walivuka mfereji wa Suez)

Hata hivyo Idara ya Usalama ya Israeli ililaumiwa kwa kutokuwa makini kwani walionywa mara kadhaa kuhusu kusudio la waarabu la kuishambulia Israeli.

Vilianza kwa mashambulizi ya ghafla ya Misri na Syria siku ya sikukuu kubwa ya wayahudi ya kidini ambapo mataifa hayo mawili yaliishambulia Israeli kwa nguvu na kuonekana kama watashinda vita katika masaa 24 hadi 48 ya kwanza baada ya hapo hali iligeuka.

Katika wiki ya pili ya mapigano Syria ilikuwa imesukumwa kutoka milima ya Golan na kwa upande wa Misri vikosi vilisukumwa hadi kusini mwa Sinai na kisha kikosi cha Israeli kikapenya kati ya vikosi viwili vya Misri na kuvuka mfereji wa Suez na kukizingira kikosi cha tatu (Third Army) cha Misri.

Jeshi la Misri lililokuwa limevuka mfereji wa Suez (mpaka wa vita vya 1967, mstari wa kusimamisha mapigano) likajigawa Ukanda wa Gaza na kusini ukingo wa mashariki wa Suez likavunja ngome iliyojengwa iliyoigharimu Israeli USD 500 ambayo ilipewa jina la Bar Lev Line kwa heshima ya Jenerali Chaim Bar-Lev.

Kuzingilwa kwa kikosi huko kuliipa nguvu Israeli wakati wa mazungumzo yaliyokuwa kiini cha mkataba wa Camp David, Israeli ilitaka kukiangamiza kikosi hicho ambapo Misri ilibidi ijisalimishe ili kuokoa maisha ya wanajeshi wapatao 20,000.

Marekani ilitumia mwanya huo kuilazimisha Misri kufuta maombi ya msaada iliyokuwa imeomba toka Urusi na kuahidi kuisaidia na hivyo kupunguza ushawishi wa Urusi eneo hilo ambapo mambo yalihitimishwa kwa mkataba wa Camp David uliopatanisha Israeli na Misri hadi leo.
Baada ya kifo cha Gamar Abde Nasser rais wa Misri alitawala Anwaar Sadat ambaye alikuwa ametangaza mwaka 1972 kuwa ameamua kuingia vitani na Israeli na kwamba ameandaa wanajeshi milioni moja ambao wako tayari kujitoa muhanga ili kukomboa maeneo ya Sinai.

Kwa kauli hiyo mwishoni wa 1972 alinunua ndege za kivita MiG-21, makombora ya kutungulia ndege ya SA-2, SA-3, SA-6 na SA-7 , na vifaru aina ya T-55 na T-62, silaha za kulipulia vifaru RPG-7 na makombola ya vifaru ya AT-3 kutoka Urusi.

Sadat akiipa jina la Operesheni Badr (neno la kiarabu lenye maana ya mwezi mpevu) akilinganisha na Vita vya Badr ambavyo waislam waliwashinda Wakuraish wa Maka akikusudia kurudisha heshima ya Waarabu waliyopoteza katika vita ya 1967.

Habari za kijasusi ziliifikia Israeli kuwa Misri ilipanga kuivamia Israeli lakini isingefanya vile bila kupokea ndege za MiG-23 na makombola ya Scud ambayo yangetumika kuibomoa miji ya Israeli.
Taarifa hiyo iliifanya Israeli isiwe makini na kudhani vita isengetokea katika muda mfupi hivyo.
Mikakati ya vita iliyofanywa na Sadat na mwenzie Assad wa Syria ilikuwa kuivamia Israeli siku ya sikukuu kubwa ya Yom Kippur ambapo ilikuwa ni siku ya mapumziko, hakuna kuwasha mioto wala kuendesha magari na hivyo kufanya kila kitu kuwa kimya kabisa.

Hali hiyo iliwasaidia Israeli kwani walipovamiwa ghafla iliwawia rahisi kutumia barabara kujipanga haraka kwani hakukuwa na msongamano wa magari barabarani, pia iliwakusanya maaskari wa akiba kirahisi kwani wengi walikuwa kwenye masinagogi wakisali.

Mbinu nyingine iliyotumiwa na Misri ni kuwapa likizo maaskari wa akiba ambapo Nasser aliruhusu askari 20000 kwenda mapumzikoni na wengine kwenda Hija.

Usiku wa Septemba 25 mfalme Hussein wa Jordan aliruka kwa ndege kwa siri hadi Tel Aviv kumwonya waziri mkuu wa Israeli Golder Meir juu ya shambulio lililopangwa dhidi yake jambo ambalo walipuuza.

Mwezi huo Israeli ilipata maonyo kumi na moja toka vyanzo vya kuaminika lakini mkuu wa Mossad Zvi Zamir alipuuza. Lakini Golda Meir, Moshe Dayan, na Jenerali wa Israeli David Elazar walikutana saa 2:05 asubuhi ya siku ya Yom Kippur, masaa sita kabla ya shambulio.

Golder Meir alikataa kuanzisha shambulio akihofia kutopata msaada wowote toka nje. Wakati huo nchi za Ulaya zilikuwa zimeacha kuisaidia Israeli silaha. Mara waziri huyo alipotoa uamuzi alipokea ujumbe kutoka kwa katibu mkuu wa umoja wa mataifa Henry Kissinger kuwa Israeli isishambulie isubiri tu.

Vita hiyo ambayo kwa sehemu kubwa Israeli ililemewa na kupata hasara kubwa kwani katika masaa 27 ya kwanza ilikuwa imepoteza ndege 30 na vifaru 300 katika shambulio la Misri la Bar-Lev huku jeshi hilo la Misri likiwa limesonga mbele kwenye jangwa la Sinai kilomita tano.

Israeli ilibidi ibadili mbinu za kivita kwani makombora ya ulinzi wa anga ya SAM yaliwazidi nguvu, wakaamua kutumia jeshi la miguu (Infantry), kikosi hicho kilifaulu kwa sehemu kubwa hadi kupenya hadi kwenye safu yalikowekwa makombola hayo na kuyaharibu na hivyo kudhoofisha mfumo wa kujikinga wa Misri.

Baada ya kudhoofisha mfumo huo wa ulinzi ndipo jeshi la anga la Israeli likazidisha mashambulizi. Siku iliyofuata, Oktoba 15, Israeli ilianzisha Operesheni Abiray-Lev (yaani stout-hearted men au operesheni ya majasiri/mashujaa).

Divisheni iliyoongozwa na Meja Jenerali Ariel Sharon ilishambulia safu za jeshi la Misri eneo la Ismailiya kati ya kikosi cha pili kilichokuwa kaskazini na cha tatu kusini (Second and Third Army) na kufaulu kupenya hadi Suez na kuvuka.

Baada ya siku chache Israeli ilijenga madaraja manne kuvuka mfereji wa Suez mwisho wa vita Israeli ilikuwa ndani ya Misri kilomita 101 kutoka mji mkuu wa Misri Cairo.

Kwa upande wa Syria hali ilikuwa tofauti kidogo, pamoja na kuwa na silaha kama zile za Misri vita vilikuwa vikali ambapo ndege za Israeli zikikwepa kutunguliwa zilikuwa zikipita uwanda wa chini wa Jordan kisha kuibukia Syria na vifaru vingi vilipelekwa huko.

Viongozi wa Israeli waliithamini sana milima ya Golan na hivyo kupeleka nguvu zote hapo kwani jeshi la Syria lingefaulu kuteka milima hiyo ingelikuwa rahisi kupita hadi Tiberias, Safed, Haifa, Netanya, na Tel Aviv.

Askari wote wa akiba walipelekwa milima ya Golan wakipewa vifaru na kuendelea na mapambano, hapo ndipo alipoibuka shujaa wa vita hivyo Luten Zvika Greengold ambaye alifika jioni hiyo kwenye uwanja wa mapambano, alikuwa peke yake akitumia kifaru chake kupambana na majeshi ya Syria akiyapiga hadi msaada ulipofika.

Masaa 20 baadaye Zvika Force jina alilobatizwa alitumia kifaru chake kuingia katikati ya vifaru vya Syria na kuvipiga huko na huko ambapo alibadili vifaru sita, wakati mwingine akijichanganya na kikosi cha vifaru mara nyingine peke yake, alijeruhiwa, aliunguzwa moto lakini aliendelea na mapambano kwa kitendo hicho Zvika alitangazwa kuwa shujaa wa vita hivyo.

Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa lilipitisha Azimio namba 338 la kusitisha vita baada ya Marekani na Urusi kukubaliana Oktoba 22 ambalo lilianza kutekelezwa masaa 12 baadaye.

Baada ya kuanza utekelezaji wa azimio hilo Misri ilishambulia mara kadhaa vikosi vya Israeli ikiharibu vifaru 9, kwa kulipiza kisasi Israeli ilielekeza majeshi yake kusini na kukizingira kikosi cha tatu cha Misri baada ya Jenerali David Elazar kuomba idhini toka kwa Moshe Dayan kwani zoezi la kusimamisha mapigano lilianza kutekelezwa wakati Israeli imebakiza mita chache kufikia malengo wakateka barabara kuu ya Cairo kwenda Suez.

Asubuhi ya Oktoba 23, Urusi iliilaumu Israeli kwamba majeshi yake yalionekana yakielekea kusini Henry Kissinger akampigia simu Golder Meir kuwa unawezaje kutambua mstari wa kusimamisha mapigano jangwani ambapo Meir alimjibu kuwa wote watajua tu akiwa na maana watajijua na jeuri yao, muda mfupi baadaye Kissinger alipata taarifa za kuzingirwa kwa kikosi cha tatu (Third Army).

Kissinger aligundua kuwa hiyo ni nafasi ya pekee kwa Marekani kuibana Misri ili kuiondoa kwenye ushawishi wa Urusi, kwa kweli Misri haikua na ujanja wowote zaidi ya kuitegemea Marekani kuizuia Israeli isikiangamize kikosi kilichozingirwa ambacho hakikuwa na chakula wala maji.

Wakati huo Rais wa Urusi Leonard Brezhnev alimtumia barua Rais wa Marekani Richard Nixon akisema kuwa Urusi na Marekani kwa pamoja visimamie usitishaji huo wa mapigano vinginevyo Urusi ingeingilia kuisaidia Misri.
Urusi ilikuwa imeshaandaa vikosi na baadhi yake ikawa imevisafirisha toka Urusi hadi kwenye kituo chake cha kijeshi cha Yugoslavia na kupeleka kikosi cha wanamaji 40,000 kwenye bahari ya Mediterrenea.

Kwa bahati mbaya barua hiyo ilifika Nixon akiwa amelala hivyo Kissinger na maafisa wengine wa Ikulu akiwemo Katibu wa ulinzi James Schlesinger, Mkurugenzi wa CIA William Colby na Mkuu wa WhiteHouse Alexander Haig (Kashfa ya Watergate ikiwa kileleni) waliishughulikia.

Wakubwa hao bila kumshirikisha Rais Nixon wakajibu kwa jina la Nixon kwa Urusi na kuiambia Misri ijitoe katika ushawishi wa Urusi vinginevyo Urusi ikiingilia na wao wataingia vitani, hilo likawa tishio la vita ya tatu ambayo ingekuwa ya Nuclear.

Urusi ilishangaa na hofu iliyowakumba Marekani hata mkuu wa KGB Yuri Andropov akasema hali ni tete hatuwezi kuruhusu vita ya tatu.

Asubuhi yake Misri ilikubali ushauri wa Marekani na kutangaza kufuta ombi la msaada iliyokuwa imeomba awali na Urusi ikakiri kushindwa vita kwa waarabu na huo ukawa ndiyo mwisho wa mgogoro.

Kutekelezwa kwa wito wa kusimamisha mapigano baina ya Misri na Israeli kuliichanganya Syria iliyokuwa imejiandaa upya kuishambulia Israeli tarehe 23 Oktoba baada ya kutafakari ikajua kuwa nguvu yote ya Israeli ingehamia kwake na kupiga Damascus hivyo Assad akatangaza kusimamisha mapigano Oktoba 23, na Iraqi ikawarudisha nyumbani askari wake.

Hata hivyo baada ya vita hiyo Golder Meir alijiuzulu kufuatiwa lawama za kutojiandaa kwa taifa hilo kivita (utayari wa vita) baada ya tume ya Agranat Commission kuelekeza lawama zote kwake na Yitzhak Rabin akamrithi mnamo Juni 3, 1973.

Mwaka 1975, Meir alituzwa Tuzo ya Israeli ( Israel Prize ) kwa mchango wake maalum kwa taifa la Israel. Alifariki Disemba 8, 1978 kwa saratani mjini Jerusalem akiwa na umri wa miaka 80.

Mchungaji Geofrey Mwakihaba awa Msaidizi wa Askofu

2010-02-01T02:22:00.000-08:00

Jumapili Januari 31, 2010 ilikuwa siku kubwa kwa familia ya Mchungaji Geofrey Mwakihaba anayesimamia usharika wa KKKT Forest jijini Mbeya alipowekwa wakfu kuwa Msadizi wa Askofu almaarufu kama Dean.
Ibada hiyo iliyofanyika katika kanisa la Tukuyu mjini iliongozwa na Askofu Dr. Israel Peter Mwakyolile

picha hizo ni sehemu ya shughuli yenyewe

Kwaya ya Forest ilimtukuza Mungu kwa wimbo wao maarufu Tunaishi siku za mwisho, pamoja na kwaya hiyo Zilikuwepo pia kwaya za Tumubombele Kyala, Calvary na ile ya vijana usharika wa Ruanda.

Wanakwaya wa Forest wakiimba

Askofu Mwakyolile akemea mauaji ya kishirikina Mbeya

2010-01-31T23:17:00.000-08:00

Askofu wa KKKT dayosisi ya Konde Dr. Israel Peter Mwakyolile amekemea na kulaani wafanyabiashara washirikina wanaosababisha mauaji ya watu wasio na hatia na hasa watoto wadogo.

Aliyasema hayo jana Jumapili katika ibada ya kumweka wakfu Msadizi wa Askofu Mchungaji Geofrey Mwakihaba na kuwabariki wataradhia wa uchungaji 12 wakiwemo wanawake wawili iliyofanyika katika kanisa kuu la mjini Tukuyu wilayani Rungwe.

Mwakyolile alieleza kusikitishwa kwake kuhusiana na vifo vya watoto wawili waliouawa wiki iliyopita na kutupwa katika shamba la kanisa hilo hali iliyouacha mji wa Tukuyu ukitandwa na hofu.

“Biashara hizo ninazilaani zisifanikiwe zife kwa kuwa zina vima vya damu” alisisitiza huku akiwataka wakristo wote kuwa nuru inayoangaza tofauti na vitendo hivyo na kuwataka wafanyabiashara hao kutubu mara moja kwa vitendo vinavyomuudhi Mungu.

Katika ibada hiyo iliyohudhuriwa na wajumbe wa kamati ya ulinzi na usalama ya mkoa chini ya mkuu wa mkoa wa Mbeya John Mwakipesile aliyewakilishwa na mkuu wa wilaya ya Rungwe Jackson Msome akiwemo na mkuu wa wilaya ya Ileje Esther Wakali na mamia ya waumini takribani 1400.

Wataradhia wa uchungaji waliobarikiwa kuwa wachungaji ni Stanton Mwakalobo, Asheri Mwambulo, Felix Mbogela na Noa Mwakalundwa. Wengine ni Mathayo Mwantemanye, Neleson Mulungu, Nelusigwe Ikuka, Andagile Mwakijungu, Enock Mwakyoma, Israel Chipezya, Mbumi Tonoka na Anganile Mwangosi.

Pia katika ibada hiyo Askofu Mwakyolile amlimwingiza kazini mkurugenzi wa fedha Daniel Mbembela ambaye alimbariki kusimamia kurugenzi hiyo.

Wiki iliyopita watoto wawili wa kike Edna Daud (5) na Esther Saulo James (5) walibakwa na baadaye kuuawa kwa kunyongwa na kufichwa katika shamba la makao makuu ya kanisa la KKKT Dayosisi ya Konde eneo la Buliyaga.

Mwaka jana 2009 kuanzia mwezi Mei, Juni na Disemba watoto walipotea katika mazingira ya kutatanisha na kukutwa wakiwa wamefariki dunia huku wakiwa wamelishwa madawa ya kulevya katika maeneo mbali mbali Tukuyu mjini.

Wanawake watembea kilometa 30 kudai mbolea ya ruzuku

2009-11-21T23:30:00.000-08:00

Kilimo Kwanza inavyoendelea kuzua majambo!

Wanawake 26 wakazi wa kijiji cha Ndolezi wilayani Mbozi mkoani Mbeya jana waliandamana umbali wa kilometa 30 kwa miguu hadi ofisi ya mkuu wa wilaya ya Mbozi kupeleka madai ya kunyimwa mbolea ya ruzuku.

Kiongozi wa wanawake hao Mary Anyangalile ameliambia gazeti hili kuwa Afisa Mtendaji wa kijiji chao amewanyima mbolea na kuwapa wanaume kwa madai kuwa wanawake hawastahili kupewa mbolea hizo. Aidha aliongeza kudai kuwa mgawo wa mbolea hizo unaotolewa kwa upendeleo umewapa vijana wadogo ambao hawana nyumba (hawajaoa) na hivyo kuwafanya wao waamini kuwa kuna mazingira ya rushwa.

Linas Hebron, mmoja wa wanawake hao alieleza kuwa kaya nyingine zimepewa hadi mifuko 4 ya mbolea ili hali wao hawakupata na kwamba hawastahili kupata ndiyo maana wanataka kumwona mkuu wa wilaya awasaidie watambuliwe na kupewa mbolea hizo.

Walalamikaji hao ambao waliandikiwa barua na diwani wa kata ya Mlangali Juma Mnkondya ya kupeleka kwa mkuu wa wilaya hawakufanikiwa kumwona kwa kuwa ilikuwa Jumamosi siku ambayo ni ya mapumziko na hivyo barua yao kupokelewa na afisa tawala aliyejulikana kwa jina moja la Kikosa.

Afisa Mtendaji wa kijiji cha Ndolezi Elia Kalinga alipohojiwa juu ya malalamiko hayo ya wanawake alidai kuwa yeye anawapa wanaume kwa kuwa ndiyo wakuu wa kaya na iwapo wanawake wayo mashamba yao hana mwongozo wa kuwapa mbolea hizo.

Mkuu wa wilaya ya Mbozi Gabrieli Kimolo aliwaambia waandishi wa habari mwishoni mwa wiki kuwa wakulima wana uelewa mdogo juu ya suala la mbolea za ruzuku na hivyo kujiona kuwa wote wanastahili kupata mbolea hizo na ndiyo sababu ya kuwepo kwa migogoro inayoendelea hivi sasa wilayani hapa.

Uchunguzi wangu umebaini kuwepo kwa njama za makusudi za baadhi ya watendaji wa vijiji kujinufaisha kwa kuhodhi baadhi ya vocha za pembejeo na kuziuza kwa mawakala wa usambazaji wa pembejeo. Zoezi la ugawaji wa pembejeo za ruzuku umeingia dosari baada ya kubainika kuibiwa vocha za sh milioni 86 katika ofisi ya kilimo ya wilaya ambapo watuhumiwa wameshafikishwa mahakani.

Uchunguzi zaidi unaonesha njama nyingine za baadhi ya wahusika kuwazunguka viongozi wa vijiji na kuwasainisha hati za mapokezi ya vocha kwa idadi isiyolingana na mapokezi halisi na hivyo kuwatia kitanzini watendaji hao iwapo serikali itafuatilia na kuhakiki mapokezi hayo.
mwisho

Watumishi watano wa Halmashauri ya Mbozi Kotini kwa wizi wa Vocha za ruzuku ya pembejeo

2009-11-19T03:28:00.000-08:00

Watumishi watano wa halmashauri ya wilaya ya Mbozi wamepandishwa kizimbani kujitu tuhuma za wizi wa vocha za pembejeo zenye thamani ya shilingi milioni 86.

Watumishi hao ni Joseph Mbogela (59) afisa kilimo, Asante Ndimbo (46) afisa kilimo na Tekla Luoga (54), wengine ni Maiko Mwashiuya (45) dereva, Goodluck Mbazu (33) dereva na Richard Mnkondya (41) mfanyabiashara aliyepatikana na vocha mali ya wizi zenye thamani ya shilingi milioni 25.

Watuhumiwa wote ambao walishitakiwa mbele ya hakimu wa mahakama ya wilaya Nyasige Kajanja wamekana mashitaka yaliyosomwa dhidi yao na mwendesha mashitaka wa polisi Charles Makunja.

Kesi itatajwa tena Disemba 5, washitakiwa wamepewa dhamana ya maneno ya shilingi milioni 5.

MZEE CHILO AKIWA JIJINI MBEYA

2009-04-20T03:21:00.000-07:00

Mzee Chilo akiwa jijini Mbeya akipika filamu mpya matata na tishio ambayo itakuwa madukani hivi karibuni.

Mzee Chilo alivuma sana katika mchezo maarufu wa Jumba la Dhahabu

VIONGOZI WA MAALBINO MBOZI

2009-04-20T02:49:00.000-07:00

Maalbino (viongozi) wamelivalia njuga suala la mwenzao aliyetishiwa wiki mbili na mtuhumiwa ambaye hadi sasa yuko uraiani.

Sydney Mwamlima ambaye ni katibu wa Chama cha Maalbino amedhamiria kulifikisha suala hilo kwa mkuu wa polisi mkoani hapa ili kuona anatakeleza maagizo ya serikali kuwalinda.

JESHI LA POLISI NA ALBINO

2009-04-20T02:36:00.000-07:00

Wadau hapo juu ni mkuu wa kituo cha polisi mjini Tunduma Ally Wendo akimtaka albino Judith Silwimba kumpa maelezo ya kina juu ya uwepo wa mtuhumiwa aliyemtishia kumuua hapo kijijini Chipaka.

mazungumzo hayo yalizua ubishi kati ya mume wa mlemavu huyo na polisi akidai kuwa ameshakwenda polisi zaidi ya mara tatu lakini hawajamsikiliza na kwamba mtuhumiwa bado yuko huru mitaani.

hapo polisi kazi kwenu

HOFU KWA MAALBINO

2009-04-18T03:26:00.004-07:00

Wadau ni muda mrefu sikuwepo hewani tuungane tena.

Judith Msongole mlemavu wa ngozi (Albino) wa kijiji cha Chipaka wilayani Mbozi anaishi kwa hofu ya kuuliwa! jamani hapo sasa ni mambo!

Jamani uungwana uko wapi? Maisha ya albino yanapokuwa hatarini na hasa watu wanapojitokeza kuwatisha wazi wazi wakiwa na nia ya kuwadhuru na kupata viungo vyao. Sasa mama huyo anaishi kwa hofu, polisi nao wamechelewa kuchukua hatua za kumkamata mtuhumiwa sasa mabishano ni kati ya polisi na mume wa mlalamikaji.

Mkuu wa kituo anadai mlalamikaji hajaenda kumwona ilihali mume wa mlalamikaji anadai kwenda zaidi ya mara tatu polisi lakini wanajibiwa visivyo.

Viongozi chukueni hatua za kukomesha mauaji hayo.

Jakaya Kikwete chukua hatua zile alizochukua Mwalimu Nyerere kukomesha mauaji yaliyokuwa yanatokea Tukuyu hasa Ikuti kwa imani za kishirikina miaka ya sabini. Mbinu ile itasaidia, wachawi wote maarufu kama Manyafu walipitiwa na operesheni ile ambayo iliwahamishia Mafia na kuwekewa stop wasirudi mkoani Mbeya.

Hatuwezi kukuelekeza, bado unao maafisa walioshiriki operesheni ile tafadhali uwatumie japo kwa kiasi. Tuone waganga hao wakifanyia uganga huko uhamishoni ikiwezekana ni kuwakusanya pote walipo.
Pamoja na agizo la Waziri Mkuu Mh. Pinda kufuta leseni za waganga wa jadi bado waganga wanaendelea kutoa huduma kwa wateja huku wakiweka mabango yao barabarani hadharani.

Shiriki hapo ulipo kutokomeza mauaji ya albino.

VIJANA WENYE HASIRA WAIPIGA MAWE NYUMBA YA MWENYEKITI WA HALMASHAURI

2009-02-28T08:42:00.000-08:00

Na Kenneth Mwazembe
Tunduma

Kundi la vijana wenye hasira kali zilizochochewa na mkuu wa kituo cha polisi mjini Tunduma A.S. Wendo wamevamia nyumba ya diwani wa kata ya Tunduma na ambaye pia ni mwenyekiti wa halmashauri ya wilaya ya Mbozi Aden Mwakyonde na kuvunja vioo 83 vya madirisha 14 na kuwajeruhi mgambo wanne.

Chanzo cha ghasia hizo ni kukamatwa kwa baiskeli za vijana hao zilizokuwa zikitumika kuvusha mahindi na mchele mpakani mwa Tanzania na Zambia kwa madai kuwa ni operesheni usafi wa mji.

Vijana hao wamesema kuwa polisi walianza ukamataji wa baiskeli hizo usiku wa Februari 26 na kuendelea 27 ambapo vijana hao wamedai kuwa wamedaiwa fedha (RUSHWA) ili kukomboa baiskeli hizo.

Katika kukabiliana na kitendo hicho ambacho wamekiita unyanyasaji unaofanywa na jeshi hilo vijana hao waliandamana kuelekea kituo cha polisi ili kuishinikiza polisi kuwarejeshea baiskeli zao ambapo mkuu wa kituo aliwaambia waende kuchukua baiskeli hizo kwa diwani wao.

Kauli hiyo ndiyo iliyowafanya wao kurusha mawe kituoni hapo na baadaye kwenda nyumbani kwa diwani wao na kuharibu madirisha yote na kuipiga mawe nyumba hiyo.

Akizungumza na gazeti hili Aden Mwakyonde alieleza kuwa alipigiwa simu na mwenyekiti wa kamati ya ulinzi shirikishi ya mjini hapa kuwa kuna maandamano makubwa ya vijana wenye hasira wakienda nyumbani kwake hali iliyomfanya awapigie askari polisi.

“Nimepiga simu kwa OCS ili atume askari kuzuia madhara ambayo yangeweza kutokea lakini hakufanya hivyo, alidai hana gari, mke wangu amempelekea magari mawili akadai hawawezi kutumia salon wanataka gari la wazi hata alipopelekewa gari la wazi akasema ni chakavu kasha akaondoka kwenda mjini Vwawa” alilalama Mwakyonde.

“Nimewaomba polisi wawape vijana hao baiskeli zao ili kuepusha shari ambayo ingeweza kutokea lakini polisi hawakufanya hivyo na hivyo kunisababishia hasara hii ”aliongeza Mwakyonde akielekeza lawama zote kwa jeshi la polisi.

Mwenyekiti huyo aliyekua akihudhuria kikao cha kamati ya uchumi na mipango alilazimika kuacha kikao na kukimbilia nyumbani kwake akiwabeba mkuu wa polisi wilayani hapa Stephen Mtengeth na timu yake lakini alipofika na kuona nyumba imeharibiwa aliwajia juu na kuwafukuza OCD na timu yake ya watu wane.

Hatua hiyo na ambayo imewaudhi polisi hao imelalamikiwa vikali kutolewa na kiongozi kama yeye wakidai angetumia busara.

Mkuu wa kituo cha polisi cha Tunduma aliyejitaja kwa jina moja la A. S. Wendo alipohojiwa juu ya yeye kuwa chanzo cha ghasia hizo alikanusha na kudai kuwa yeye amewatuliza wakakataa na hivyo kumfanya aende wilayani kuomba msaada wa askari wengine.

“Niliamuru kupigwa kwa mabomu ya machozi ili kukinusuru kituo baada ya vijana hao kutaka kukivamia” anaongeza Wendo.

Mamlaka ya mji mdogo wa Tunduma inafanya operesheni ya kusafisha mji kwa kuondoa uchafu katika mifereji na vibanda vya wafanyabiashara ndogondogo ambayo ilianza juzi ikahamia na kukamata baiskeli hali iliyozusha machafuko yaliyosababisha wanamgambo wa halmashauri wane kujeruhiwa na mmoja kulazwa katika hospitali ya wilaya ya Mbozi mjini Vwawa.

Mgambo waliojeruhiwa ni John Mwakalinga ambaye amelazwa katika hospitali ya Vwawa na Andrew Sing’ambi aliyetibiwa na kuondoka na wengine wawili ambao hawakuweza kupatikana majina yao .

Muuguzi katika wodi la majeruhi Ester Nyondo ameeleza kuwa hali ya mgonjwa huyo inaendelea vizuri.

Hili ni tukio la tatu tangu mwaka 2006 ambapo ghasia za mpakani zilizuka kufuatia kifo cha Lukas Msuya kuuawa katika mahabusu za Zambia lile la mgomo wa mawakala wa usafirishaji (Clearing & Forwarding) ambapo katika ghasia hizo kulitokea uharibifu wa mali na majeruhi.

Mkuu wa wilaya ya Mbozi Halima Kihemba alipohojiwa juu ya matukio hayo alikiri kupewa taarifa muda mchache uliopita na kwamba kwa wakati huo alikuwa safarini Tukuyu kwenye kikao.

MCHUNGAJI FEKI AKAMATWA NA MIFUPA YA ALBINO

2009-02-18T05:54:00.000-08:00

Mchungaji Cosmas Mwasenga (48) aliyekamatwa na viungo vya binadamu anayedaiwa kuwa albino siyo mchungaji kitaaluma, imefahamika.

Kukamatwa kwa mchungaji huyo na ambaye alidaiwa kuwa ni kanisa la Pentekoste kumewastusha wakuu wa madhehebu hayo ambao walidai kuwa hawana mchungaji wa jina hilo.

Askofu wa kanisa la Muungano wa Makanisa ya Kipentekoste wilayani Mbozi Erasto Makalla akizungumza na gazeti hili amesema kuwa, mtu huyo kabla hajabadili tabia alikuwa ni muumini wa kawaida wa madhehebu hayo ya Pentecoste Holiness Mission (PHM), na kuwa alikuwa akiwahubiria watu waokoke wamjue Yesu.

“Tumefuatilia kujua mchungaji aliyehusika na tukio hilo na tumeambiwa sio mchungaji kama ilivyoelezwa, ila kutokana na uwezo wake wa kuwashuhudia watu ili wapate wokovu, walimpa jina la Mchungaji, lakini yeye siyo mchungaji bali kazi yake ni mhunzi” alisema Askofu Makalla.

Makala aliongeza kuwa Umoja wa makanisa hayo unaendelea kufuatilia ili kujua habari zaidi za mtu huyo (anayedaiwa kuwa mchungaji), baada ya hapo watatoa taarifa rasmi.

Mwenyekiti wa kijiji cha Nambala Jumanne Mziho aliyewaongoza askari kupekua nyumba ya Luseshelo Mwashilindi alisema kuwa Februari 13 saa 11 za jioni Polisi walifika kilabuni na kumtaka awaongoze nyumbani kwa Mwashilindi.

Polisi huyo aliyejitambulisha kwa jina la Inspekta Ndimbo akiongozana na E.276 D/Sgt Datstan na F. 679 D/Sgt Daniel wakiwa na watuhumiwa Cosmas Mwasenga na Luseshelo Mwashilindi walifanya upekuzi na kukuta Mifupa miwili inayosadikika kuwa ya binadamu, na chupa 18 za dawa aina ya Benzyl Penicillin na maji ya kuyeyushia dawa hiyo chupa 14, na koti jeusi la Mchungaji, vitu ambavyo vilikutwa bafuni kwa Luseshelo.

Mziho aliendelea kueleza kuwa baada ya polisi kuona mifupa hiyo waliwahoji watuhumiwa kueleza juu ya mifupa hiyo ambapo Mwashilindi alisema ni mifupa ya mzungu hali Mwasenga akisema ni ya Albino.

Imeelezwa kuwa siku mbili kabla ya tukio watuhumiwa hao walikwenda Mbeya katika maeneo ya Mwanjelwa wakitafuta mteja wa kununua mifupa ya kunguru mweupe, jambo ambalo lilifanya wasamaria wema kutoa taarifa Polisi ambao waliweka mtego ambao ulipelekea kukamatwa kwa watu hao.

Afisa Tarafa wa Tarafa ya Iyula Nathian Mpandachombo alipoulizwa kama kuna tukio lolote la kifo cha albino katika eneo lake alithibitisha kuwa hakuna mtu yeyote wa aina hiyo aliyepotea kwani idadi ya walemavu wa ngozi waliopo katika tarafa yake wote wapo.

Tuki linalofanana na hilo liliwahi kutokea katika kijiji cha Mpanda kata ya Nyimbili ambapo mwananchi mmoja ilidaiwa alifukua kaburi alilokuwa amezikwa albino ambaye alikuwa nduguye wa familia moja kisha kukimbilia wilayani Chunya ambako kuna machimbo ya dhahabu, lakini baadaye Polisi walidai kuwa kaburi hilo lilikuwa limefukilwa nusu tu na kwamba walithibitisha kuwepo kwa mifupa hiyo.
MWISHO.

WALIOMPIGA IMAMU WAPANDA KIZIMBANI

2009-02-18T05:52:00.001-08:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi

Watu wawili wamefikishwa katika mahakama ya Wilaya ya Mbozi kwa tuhuma za kumpiga Imamu wa msikiti wa Ijumaa mjini Tunduma Husein Issa Baluza (32) akiwa anaswalisha sala ya alasiri.

Watuhumiwa hao ndugu, wametajwa kuwa ni,Thabit Ismail 37 mkazi wa mji mdogo wa Tunduma na Nasoro Ismail (28) mwanafunzi wa chuo kikuu kishiriki cha Muhimbili .

Ilidaiwa mahakamani hapo na mwendesha mashitaka wa polisi Cyprian Michiria kuwa manamo tarehe 16 Februari mwaka huu kwa pamoja watuhumiwa hao walimshambulia kwa kumnyoshea vidole na kumjeruhi usoni na kumchania shati lake lenye thamani ya shilingi 10,000.

Washitakiwa wote wawili wamekana shitaka mbele ya hakimu Enock Matembele na kesi imeahirishwa hadi tarehe 18 Machi ambapo itatajwa tena na washitakiwa wako nje kwa dhamana ya shilingi laki tano kila mmoja.

Wakati huo huo jeshi la polisi wilayani hapa limeimarisha ulinzi katika msikiti huo baada ya kugundua kuwa waumini wa msikiti huo wamegawanyika makundi mawili la kwanza likimshabikia imamu Husein Issa anayeungwa mkono na Bakwata na lingine likimuunga mkono mwalimu wa madrasa Ahmed Pongwa.

THE PASTOR'S STORY INTERESTED MANY

2009-02-18T05:42:00.000-08:00

The story of the pastor who got 6 months imprisonment as found in this blog interested many people including Mr. Mark who has been encouraging me. Heredown the story as translated by Mr. Mark a blogger who came in Tanzania in 2004 to study Mbozi local language and Kiswahili the main language of East Africa people.

Tanzanian Pastor faces 6 months in prison after refusing to swear on BibleSaturday 7 February 2009 by Mark
I’d always wondered how Jesus’ instructions to his followers not to swear on any thing, but to let their “yes be yes, and no be no” applied to swearing on the Bible in court. So I was fascinated to hear this tale of a Tanzanian pastor. It’s told by Kenneth Mwazembe, and is in Swahili, so the quoted text below is my translation:
Pastor of the EAGT [Evangelical Assemblies of God in Tanzania - a large Pentecostal denomination] church on Ichenjezya street in the town of Vwawa, Mbozi District of Mbeya Region, Simon Kitwike (48), yesterday found himself with a 6 month jail sentence for contempt of court after refusing to swear the witness oath because of his religious faith.
The Pastor who had had his house broken into at the end of last year and had some things stolen, arrived at Mbozi District court to give his witness but refused to swear, claiming that it would be wrong.
The District Judge Kajanja Nyasige commanded him to read the section of the Bible which tells him not to swear in court, so the Pastor opened the Bible and read Matthew 5:35, which is where his view comes from.
… Judge Nyasige continued to be patient with the Pastor in order that he have the chance to change his stance, by commanding him to read from the Bible again - from the letter of Paul to the Romans 13:1-5. The witness read this section in front of the court, but when he was asked if he had changed his stance, he replied that he was unable to change his stance from this verse, and insisted that his position was still the same.
Judge Nyasige was compelled to read him the judgement that he was guilty of contempt of court and so was sentenced to go to jail for 6 months, and also that he would be expected to give his testimony in the original case on March 2nd this year. read more
What would you have done were you the judge? The judge was quite right in saying that Paul tells the church in Romans 13:1-5 that they should submit to the government and those in authority, but what happens when the law of the country directly contradicts an instruction of Jesus?
It’s an interesting dilemma that could equally have happened in the UK (and maybe has done in the past?) and highlights the irony of laws that require witnesses to swear on a book which instructs people not to swear on anything but simply let their yes be yes and their no be no.
Tags: Bible, Court, EAGT, Mbeya, Mbozi, Pastor, Tanzania, VwawaPosted in Africa, Church, Swahili, Tanzania 1 Comment »

Tanzania kumekucha kwa madaraja ya hewani (KITEPUTEPU)

2009-02-06T23:28:00.000-08:00

Baada ya miaka mingi ya mahangaiko ya kukosa mawasiliano katika kijiji cha Ntinga sasa waanza kunufaika na kivuko kilichojengwa kwa msaada wa mradi wa TASAF II.

hivyo ndivyo walivyonaswa na kamera zetu

Mchungaji aliyefungwa jela apewa kifungo cha nje

2009-02-06T22:16:00.000-08:00

Mchungaji Simon Kitwike aliyehukumiwa kifungo cha miezi sita jela kwa kosa la kukataa kuapa mahakamani ameeleza kuwa haikuwa nia yake kukataa kuapa bali aliiomba mahakama atoe ushahidi bila kuapa.

Aliyasema hayo jana nyumbani kwake alipozungumza na Tanzania Daima mara baada ya kutoka gerezani ambako amefungwa kifungo cha nje, alielezea mkasa uliompata Oktoba 25 mwaka jana saa 6 za usiku alipovamiwa na kundi la majambazi lililovunja mlango wa nyumba yake na kuwaamuru kutoa fedha.

Kitwike alitaja mali zilizoibiwa kuwa ni pamoja na fedha taslim shilingi milioni 1,212,000, godoro moja, seti moja ya luninga, radio mbili, rewinder moja, masanduku mawili yaliyokuwa na nguo za mchungaji huyo na simu za mkononi mbili vyote jumla vikiwa na thamani ya shilingi milioni 2.2.

Baada ya majambazi hao kuondoka mchungaji alipiga kelele za kuomba msaada ambapo majirani walifika na kuanza msako ambao ulifanikiwa kuwanasa watuhumiwa watatu akiwemo mwanamke mmoja aliyekutwa na redio ambaye alipohojiwa alimtaja mumewe kuwa ndiye aliyempa redio hiyo, mtuhumiwa ambaye hadi hivi sasa hakamatwa pamoja na polisi kuarifiwa.

Kuhusu tukio la yeye kufungwa mahakamani Februari 4 mwaka huu, Kitwike amesema kuwa hakukataa kuapa kwa kusudi bali aliiomba mahakama imruhusu kutoa ushahidi wake bila kuapa kwa kutumia kifungu katika Biblia Mathayo 5:33-37 ambacho kinasema “Tena mmesikia watu wa kale walivyoambiwa usiape uongo ila mtimizie Bwana nyapo zako lakini mimi nawaambia usiape kabisa hata kwa mbingu kwa maana ndicho kiti cha enzi cha Mungu”

Hakimu Nyasije Kajanja kabla hajatoa hukumu alimwamuru mchungaji huyo kusoma Waraka wa Warumi 13:1-2 kinachoeleza kuwa “Kila mtu na aitii mamlaka iliyokuu kwa maana hakuna mamlaka isiyotoka kwa Mungu, na ile iliyopo imeamriwa na Mungu, hivyo amwasiye mwenye mamlaka hushindana na agizo la Mungu nao washindanao hujipatia hukumu”

Ndipo Hakimu huyo alimsomea kifungu cha sheria na 198 (1) kama ilivyorekebishwa mwaka 2002 kinachokataza mtu kudharau Mahakama na kuwa kuendelea kukataa kuapa ni kuvunja sheria na hivyo anatenda kosa la jinai.

Ndipo hakimu alipomhukumu kwenda jela miezi sita kwani sheria inasema asiyeapa ametenda kosa la kudharau mahakama ambalo adhabu yake ni kifungo cha miezi 12 jela, hata hivyo kufuatia utetezi alioutoa mahakamani hapo hakimu aliamua kumfunga kifungo cha miezi sita gerezani.

MTOTO ERICA APATA MSAADA

2009-02-06T08:35:00.000-08:00

Watanzania wawili wanawake wanaoishi Marekani wametoa msaada wa dola 200 za Marekani kugharamia matibabu ya mtoto Erica Laurent (1) aliyekataliwa na baba yake baada ya kuzaliwa bila njia ya haja kubwa.

Wanawake hao Elizabeth Sawe wa Dallas na Joyce Joseph wa California waliamua kumsaidia mtoto huyo baada ya kusoma habari za Erica na kuona picha yake katika blogu ya http://www.maishanivita.blogspot.com/ ambayo ilimuonesha mtoto huyo akiishi matumbo yakiwa nje.

Mtoto huyo aliyezaliwa Novemba 2007 na Huruma Mwaijande akiwa na tatizo la kutokuwa na njia ya haja kubwa alikuwa akitibiwa katika hospitali ya rufaa mjini Mbeya ambapo walimfanyia upasuaji wa awali uliosababisha eneo la kitovu alipopasuliwa kufumuka mara baada ya ushonaji hali iliyowalazimu waganga hao kumshauri mama wa mtoto kuendelea kumlea hadi atakapofikia umri wa mwaka mmoja ndipo upasuaji ufanyike.

Kutokana na hali ya umaskini wa kutisha unaoikabili familia hiyo mume aliamua kumtekelekeza mkewe na kumwacha akihangaika ambapo alilazimika kuomba msaada wa wasamaria.

Wasamaria hao katika ujumbe wao wamesema kuwa haja yao ni mtoto Erica kupewa matibabu yanayostahili na kukua kama watoto wengine.

Wametoa wito pia kwa Watanzania wengine kuwasaidia wenye shida kama mtoto huyo “Tunaomba watu wawe na huruma na moyo wa kusaidiana kwani ukimsaidia mtoto kama Erica ambaye ni malaika unakuwa umejiwekea hazina mbinguni, Erica ni malaika ambaye hajui kitu duniani” ilisema sehemu ya ujumbe huo.

Hivi sasa mtoto huyo yuko katika hospitali ya Peramiho ambapo anatarajiwa kufanyiwa upasuaji Februari 9 mwaka huu.

Wanakijiji Mbozi waandamana kushinikiza polisi kuachia huru wenzao

2009-02-06T00:17:00.000-08:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi.

Wananchi 95 wakazi wa kijiji cha Nambala Wilayani Mbozi mkoani Mbeya juzi waliandamana hadi kituo kikuu cha Polisi kulishinikiza Jeshi la Polisi Wilayani hapa kuwaachia huru wana kijiji wenzao wanne waliowekwa mahabusu na jeshi hilo.

Jeshi hilo liliwakamata watuhumiwa hao kwa kosa la kupekua nyumba ya Penson Nkoswe na kubomoa nyumba za wanakijiji wenzao kinyume cha sheria.

Mwenyekiti wa Kijiji hicho Jumanne Mziho aliwataja watu waliokamatwa na ambao wamekuja kudai waachiwe kuwa ni Moses Nzunda (36), Julius Mwashilindi (51), Wadi Mwashilindi (42) na Tomaso Nzunda (30) ambao wanatarajiwa kupandishwa kizimbani kujibu tuhuma hizo.

Mziho aliongoza maandamano hayo hadi kumwona Kamanda wa Polisi wilayani hapa ambaye alitumia busara kumaliza mgogoro huo baada ya kuwasikiliza na kufanya mazungumzo baina yake na viongozi wa kijiji na kata yaliyofanya polisi kusalimu amri na kuwaachia kwa dhamana.

“Sisi tumekuja kudai haki na kutaka kufahamishwa kama Jeshi letu limeacha mpango wa Ulinzi Shirikishi na badala yake kuzitumia taarifa za watu wenye chuki dhidi ya mpango huo, na kuwatia nguvuni wananchi wasio kuwa na hatia” alisema mwenyekiti.

Alisema tatizo lililopo kijijini kwake ni la mwanakijiji Penson Nkoswe ambaye amekuwa akipinga juhudi zinazo fanywa na kijiji hicho za kuimarisha ulinzi na usalama dhidi ya wahalifu sugu ambao wamekuwa wakijificha na kulindwa na Nkoswe.

Naye mwenyekiti wa kamati ya ulinzi wa kijiji hicho Tadeo Nzunda alibainisha kwa kuwa taja wahalifu wanaolindwa na Nkoswe kuwa ni Luka Mgode (31), Jelas Sampamba (29) na Mpandachilima Mwasaka (22) ambao hujihusisha na mtandao wa wizi wa mifugo, baiskeli, redio na Tv.

Nzunda alisema Januari 27, mwaka huu watuhumiwa waliiba ng’ombe mmoja wa Wilson Shombe (56), na wengine wawili mali ya Ibrahim Chelelo na Beledon Nzyela ambapo wanakijiji walipofanya msako walimkamata Luka Mgode nyumbani kwa Nkoswe akiwa na ng’ombe mmoja na wenzake walifaulu kutoroka.

“Kitendo hicho kilipandisha jazba kwa wanakijiji ambao kwa idhini ya mkuu wa kituo cha Polisi kilichojirani mjini Mlowo, alitoa idhini kufamya upekuzi na kuwasaka wahalifu katika nyumba ya Nkoswe wakati baadhi yao wakiwa na hasira kali walivamia nyumba za washukiwa na kuziharibu nyumba zao” alisema.

Hata hivyo watuhumiwa waliokuwa rumande waliachiwa kwa masharti ambayo hayakuweza kufahamika maramoja jambo ambalo liliwafanya wenzao waliokuwa nje kidogo ya eneo la Polisi kuanza kuimba nyimbo za kuashiria ushindi dhidi ya kitendo hicho.

Nkoswe alipotakiwa kujibu tuhuma zilizoelekezwa dhidi yake alikanusha na kudai kuwa hahusiki na lolote ingawaje alikubali kuwa na mahusiano ya karibu na Sampamba ambaye alimtetea kuwa ni mtu mwema.

Mwanakijiji Menard Msongole ameeleza kuwa nyumba moja mali ya Leward Nzunda imechomwa moto na watu wasiofahamika tukio linaloleta wasiwasi kuwa linahusishwa na uhasama uliojitokeza kati ya wanakijiji wema na wanaotuhumiwa wa uhalifu kijijini hapo.

Kamanda wa polisi Mkoa wa Mbeya Zerothe Stephen alipotakiwa kuzungumzia tukio hilo kwa njia ya simu kutoka Mbozi alisema bado hajapokea taarifa kutoka eneo la tukio hilo.

Uchunguzi zaidi umebaini kuwepo kwa kukamiana hali itakayohatarisha amani kutokana na walifu kulipiza kisasi kwa kuchoma nyumba huku wanakijiji wema wakidai kuwa watachukua hatua mikononi mwao mara watakapowatia mikononi mwao kwani wamechoshwa na vitendo hivyo.

Jeshi la polisi mkoani hapa litahitaji kuchukua hatua za tahadhari kabla hali haijawa mbaya kwani wananchi wana wasiwasi na jeshi hilo kutokuwa serious.
mwisho

MCHUNGAJI WA EAGT AFUNGWA JELA MIEZI 6

2009-02-05T23:09:00.000-08:00

Mchungaji wa Kanisa la EAGT lillilopo mtaa wa Ichenjezya mjini Vwawa wilayani Mbozi mkoani Mbeya Simon Kitwike (48) jana alijikuta akihukumiwa kifungo cha miezi sita gerezani, baada ya kudharau mahakama kwa kukataa kuapa ili atoe ushahidi kutokana na imani ya Dini.

Mchungaji huyo aliyevunjiwa nyumba yake mwishoni mwa mwaka jana na kuibiwa mali kadhaa za nyumbani kwake alifika katika mahakama ya wilaya ya Mbozi ili kutoa ushahidi wake, lakini alikataa kuapa kabla ya kutoa ushahidi wake akidai ni dhambi.

Hakimu wa mahakama ya wilaya Kajanja Nyasige alimwamuru asome kifungu katika Biblia kinachomtaka asiape mahakamani, ndipo mchungaji huyo alifungua Biblia na kusoma kitabu cha Mathayo 5: 35 kuwa ndicho kinachompa msimamo huo.

Baada ya kusoma kifungu hicho Hakimu Nyasige alimuuliza tena mshitakiwa (shahidi) kama atakuwa tayari kuapa ili aweze kuendelea na kutoa ushahidi wake mahakamani, hata hivyo mshitakiwa huyo aliendelea kubaki na msimamo wake wa kukataa kuapa.

Ndipo Hakimu huyo alimsomea kifungu cha sheria na 198 (1) kama ilivyorekebishwa mwaka 2002 kinachokataza mtu kudharau Mahakama na kuwa kuendelea kukataa kuapa ni kuvunja sheria na hivyo anatenda kosa la jinai.

Hata hivyo hakimu Nyasige aliendelea kumvumilia mchungaji huyo ili aweze kubadili msimamo wake kwa kumwamuru asome Biblia hiyo tena Waraka wa Mtume Paulo kwa Warumi 13:1- 5, shahidi huyo alisoma kifungu hicho mbele ya mahakama, lakini alipoulizwa kama amebadili msimamo wake alijibu kuwa hawezi kubadili msimamo wake, kwa aya hiyo ya waraka na akasisitiza kuwa msimamo upo pale pale.

Hakimu Nyasige alilazimika kumsomea hukumu na kumtia hatiani kutokana na kosa la kuidharau mahakama, hivyo anamhukumu kwenda jera miezi sita na kuwa atatakiwa kuja kutoa ushahidi wake kwa kesi ya msingi Marchi 2, mwaka huu.

Mwandishi wa habari hizi alimhoji Mchungaji mwandamizi wa Kanisa hilo aliyejitaja kwa jina moja la Mwakasaka ambaye alisema amesikitishwa na hukumu hiyo na akadai kuwa mchungaji wake alielewa vibaya vifungu vya biblia vinavyozungumzia viapo.

Naye Mchungaji Erasto Makalla wa kanisa la Pentekoste alieleza kusikitishwa kwake na hatua hiyo ya mchungaji kupingana na mamlaka ya serikali na akasema kuna haja ya kuwafanyia semina wachungaji ili waelewe taratibu za serikali.

Matukio ya upinzani yamekuwa yakijitokeza mara kwa mara wilayani hapa ambapo mwaka juzi waumini wa madhehebu ya Mashahidi wa Jehova walikuwa kwenye mgogoro na serikali baada ya kukataza wanafunzi wasiimbe wimbo wa taifa na kuheshimu bendera.

mwisho.

MBOZI METEORITE

2009-01-26T01:39:00.000-08:00

Mbozi Mateorite (Kimondo) at Mlenje hill of Ndolezi village in Mbozi district

MBOZI MATEORITE AND ROCK PAINT

2009-01-26T00:53:00.000-08:00

Rock paint and human foot print found at Nkangamo ward Mbozi district are not known even to the Antiequits department. It believed that ancestors painted these rock about 3000 years ago

NATURAL BRIDGE

2009-01-26T00:42:00.000-08:00

The picture shows new tourism attractions which has not yet declared or known to department conerned with tourism in Tanzania.The picture shows new tourism attractions which has not yet declared or known to department concerned with tourism in Tanzania.

Natural Bridge (Daraja laMungu) at Kiwira river in Rungwe district

Inside the Cave at Kapologwe water falls- you can view from inside where uknown people (Ancient) built cabstone- like.

TOURISM ATTRACTIONS IN MBEYA REGION

2009-01-26T00:17:00.000-08:00

Kapologwe water falls, also in Rungwe district

A very big tree found at Masoko village in Rungwe district. It has 250 years old

IJ SUCCESS IN TANZANIA

2009-01-16T22:44:00.000-08:00

Hoseah: Patience still needed in prosecuting those involved in grand graft 2008-09-25 11:43:23 By Lusekelo Philemon

Prevention and Combating of Corruption Bureau (PCCB) director-general Dr Edward Hoseah has said it is very difficult to successfully prosecute in court people alleged to have been involved in the country`s grand corruption scandals.

He said under normal circumstances there would be no delays in charging them as many people thought, but the delays were occasioned by the complexity of collecting credible evidence that could stand in court.

In his key note address yesterday at an MCA-Bonga Media Roundtable Discussion and Anti-Corruption Media Awards in Dar es Salaam, Dr Hoseah said it was more difficult to investigate grand corruption cases than petty corruption scandals in which evidence could be easily collected.

He said grand corruption scandals in most cases had links with international bodies and agents, which again complicated the task of the country`s watchdog.

There are lots of issues involved in the process before bringing somebody before a court of law, he said, adding: "We know that the public is impatient to see the culprits taken to task.

But it is no easy task accomplishing that in a short time. Dr Hoseah stressed that PCCB would not act hastily and drag the culprits to court without thorough evidence. This process takes time in order to ensure that people's rights are observed.

According to the PCCB boss, even in more advanced countries, cases related to grand corruption take far longer to investigate and dispose of than other cases.

He cited the corruption case facing former Zambian President Frederick Chiluba as having taken a long time.

At some point PCCB are supposed to travel outside the country to investigate and get evidence on the culprits. This again involves mutual legal assistance for our officials to get the evidence abroad, he explained.

He noted that grand corruption cases were made more complicated by their international dimensions. Dr Hoseah urged the people to be tolerant as his body made all efforts to ensure that those implicated in grand corruption were taken to court to answer charges. `

We are doing a very difficult job for our fellow Tanzanians. I don`t see the reason why I should defend corrupt people, he said.

He said his body had set itself a target of investigating at least 10 cases related to grand corruption per annum. So far, we have processed five cases and two other cases are in the final stages. Three cases we`re still working on.

To us this is an important achievement, he explained. On his part, Media Owners` Association of Tanzania (MOAT) chairman Reginald Mengi commended the efforts made by the country's corruption watchdog.

He said even though the public was very eager to see the culprits taken to task, patience was needed for PCCB to perform its duties well. Mengi said MOAT would give all support to ensure that the task ahead of PCCB was accomplished for the benefit of the public and the nation at large.

At the event 15 journalists, all from the print media, received Investigative Journalism awards. The top five included Simon Mkina (ThisDay), who scooped 2m/-, followed by Christopher Nyenyembe of Tanzania Daima, who won 1.5m/-. Others were Joas Kaijage (The Citizen), who scooped 1m/-, and Rose Athuman (The Citizen) who won 600,000/- while the fifth winner was Rashid Issa Mkwinda (Business Times) who received 400,000/-.

The best ten entries included Lyamuya Stanley (The African), Stella Barozi (The Citizen), Finnigan Simbeye (ThisDay), Pendo Ndovie (ThisDay), Daniel Mbega (ThisDay), Lucas Liganga (ThisDay), Adeladius Makwega (Kulikoni), Iddy Mkwama (MwanaHalisi), Editha Eustace Majura (Kulikoni) and Kenneth Mwazembe (MwanaHalisi), who received 150,000/- each.

The awards were organised by the Media Institute of Southern Africa-Tanzania Chapter (MISA-TAN) and sponsored by Pact Tanzania in collaboration with the American aid agency (USAID). SOURCE: Guardian

MTOTO ANAYEHITAJI MSAADA WA KI-UTU

2008-12-30T21:49:00.001-08:00

Mtoto Erica Laurent (1) aliyezaliwa bila njia ya haja kubwa amekuwa na tatizo la kufumuka nyuzi kila anaposhonwa katika hospitali ya rufaa Mbeya alipofanyiwa operation Novemba 2007. Baba wa mtoto Laurence Msongole amekataa kutoa fedha za matibabu, amemtelekeza mke baada ya kuzaa mtoto mwenye matatizo.

Hivi sasa mama wa mtoto Huruma Mwaijande anaishi kwa wazazi wake ambao nao wameshindwa kupata fedha za matibabu kufuatia umaskini unaoikabili familia hiyo.

Mtoto huyo amepangiwa kwenda Muhimbili kwa matibabu zaidi lakini uwezekano hauopo kutokana na ukweli kwamba familia haina uwezo hata wa kugharamia matibabu katika hospitali ya rufaa ya Mbeya.

“Tulifukuzwa katika nyumba tuliyopanga na mume wangu, tukahamia kwa mama mkwe ambaye amepanga chumba na sebule, baba na mama mkwe wanalala chumbani na mimi na mume wangu tunalala sebuleni hali iliyonifanya nihame nije kuishi kwa wazazi wangu” anasema Huruma.

Mama na mtoto huyo wanaishi mtaa wa Ilembo mjini Vwawa wilayani Mbozi, wamefika ofisi ya mkuu wa wilaya kuomba msaada, ofisi hiyo imetoa kibali ili mama huyo azunguke mitaani kuomba msaada kwa wasamaria apate fedha za kumpeleka mgonjwa Muhimbili Dar es Salaam.

Huruma anao watoto wawili, ambapo mkubwa ni Sabina Laurence (3) na Erica ambaye ni mgonjwa.

Baba ya wa mtoto Laurence Msongole alipohojiwa juu ya tuhuma za kumtelekeza mke, anasema yeye hajagoma kutoa fedha ila hana fedha hizo hata nauli ya kwenda rufaa jijini Mbeya anashindwa.

Babu wa mtoto huyo Hatson Mwaijande anasema imekuwa ni mzigo kwake kwani mkwe wake amemwachia gharama zote za kuzunguka na mtoto, hata chakula chao ni shida inabidi awasaidie kwa kuwapa mtaji wa kuuza maparachichi kwa ajili ya kujikimu.

"Mkwe wangu ni fundi uashi lakini hatoi fedha kwa ajili ya famila yake, hii inasikitisha sana" anasema kwa masikitiko Mwaijande
Mwisho.

MTOTO ANYWA SUMU YA PANYA

2008-12-29T20:43:00.002-08:00

Mtoto Derick Denis (8) akiwa amelazwa katika hospitali ya wilaya ya Mbozi mjini Vwawa baada ya kunywa sumu ya panya kufuatia wazazi wake kushindwa kumnunulia mavazi ya Krismas. Je, ni umaskini au ?

2008-12-15T07:53:00.000-08:00

Hizo ndizo zana za uvuvi katika kijiji cha Ikomba ufukweni mwa ziwa Nyasa maarufu kama Matema Beach.

Kazi ya kupiga makasia hufunzwa kwa vijana tangu wangali wadogo. Kijana akifanya mazoezi ya kupiga makasia ufukweni mwa ziwa hilo

Kazi za ufinyanzi zimewafanya wenyeji wa ufukwe huo kuwa maarufu na kuwa chanzo kikubwa cha kipato.

Wanawake husaidia kazi za uvuvi kwa kuchambua dagaa na kuwakausha. Mwanamke huyo hapo chini akichambua dagaa ufukweni.

Kinachovutia zaidi mbali na ufukwe ulivyo bora na safi, ni safu ya milima ya Living Stone inavyopamba mandhari hayo ya Matema.

Kazi za wakazi wa ziwa Nyasa pamoja na uvuvi, pia ni watengenezaji wa vyungu. Kazi ambazo wamekuwa wakirithisha vizazi hadi vizazi

ZIARA YA MATEMA ILIVYOFANA

2008-12-15T07:37:00.000-08:00

Katika ziara hiyo tuliweza kujionea jinsi maanguko ya ardhi (Land slide) yalivyathiri maeneo mbalimbali kabla ya kufika Matema.

Mgahawa mzuri unaofaa kwa mahitaji ya utalii ulitoa huduma safi kwa waandishi waliofika eneo hilo. Hii ni nafasi ya waandishi kutangaza utalii na kutambulisha umma kwa vivutio vya utalii vilivyopo mkoani Mbeya.

Gari hilo lililopambwa vema liliendeshwa na dreva mwanamke lilitufikisha salama licha ya matatizo madogo madogo ya njiani.

Tulijionea samaki wanaovuliwa ziwa Nyasa. Ziwa lilionekana kuwa na upungufu mkubwa wa samaki ambao ilielezwa kuwa tatizo linatokana na uvuvi usiozingatia utaalam.

Ziwa hilo linatoa samaki wa mapambo (wenye rangi) na ambao wakivuliwa husafirishwa nje ya nchi.

MATEMA BEACH -MBPC TOURS

2008-12-15T07:12:00.000-08:00

The day when Mbeya Press Club members visited Matema Beach. It was a study tour whereas many journalists managed to explore many from this safari.

AJALI YA LORI YAUA 10 WAMAUME 5 WAKE 5

2008-11-22T00:12:00.000-08:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi.

Watu kumi wamefariki dunia na wengine kumi kujeruhiwa katika ajali ya gari iliyotokea jana usiku katika kijiji cha Nambinzo wilayani Mbozi mkoani Mbeya.

Gari hilo aina ya Mitsubishi Fuso (maarufu kama Machame Trans) ambalo namba zake hazikuweza kupatikana mara moja lilikuwa likiendeshwa na dreva aliyejulikana jina moja la Ray lilitoka Kamsamba likielekea mjini Mlowo likiwa limepakia magunia 70 ya mahindi na magunia kadha ya samaki.

Mganga wa zamu katika hospitali ya wilaya Ferdinand Lusawa amewataja majeruhi kuwa ni Wiliam Mwakaboko (37), Nuhu Saanane (35), Aliko Lukilisho (40), Josephat Peter (30), Elia Alam (59) na Fredrick Mwalyagile (35).

Wengine ni Tuma Maiko (22), Lazaro Amani (27), Dorika Ishimael (44) na mmoja aliyejulikana kwa jina moja la Allen.

Amewataja marehemu wawili waliotambuliwa kwa jina moja moja ambao ni Enock na Tembo wengine nane bado hawajatambuliwa ambapo kati ya marehemu wanaume ni 5 na wanawake 5.

Mmoja wa majeruhi hao Wiliam Mwakaboko akielezea ajali hiyo anasema kuwa ilikuwa majira ya saa 4 usiku walipofika eneo la Nambinzo gari hilo lilikwama kutokana na tope kufuatia mvua iliyokuwa imenyesha eneo hilo.

“Baada ya kulikwamua gari tulianza safari, dereva alidai kuwa atafidia muda ili tuwahi kufika mjini Mlowo hivyo gari lilikuwa kwenye mwendo kasi ambapo mbele aliona kufusi kilichomwagwa barabarani na alipojaribu kukwepa akiwa katika mwendo huo gari lilimshinda na kupinduka” alisema.

“Kilicholeta madhara kwa wenzetu ni magunia yaliyowafunika na kuwakandamiza abiria na waliofika kutoa msaada walikuwa wanawake ambao walishindwa kuondoa magunia na kufanya hali kuwa kama mnavyoona na hata sisi watano tumevunjika miguu” aliendelea kueleza.

Jeshi la polisi limethibitisha kutokea kwa tukio hilo na kwamba uchunguzi wa chanzo cha ajali hiyo unafanyika.

DANGER TO CROSS MOMBA RIVER- MBOZI

2008-09-30T07:15:00.000-07:00

By Kenneth Mwazembe

Mbozi September 30, 2008

The Momba river's reptiles still jeopardise Kamsamba people, some have been eaten and some left severely injured or disabled.

Last month a baby girl Lucy Oswald aged 9 months lost after her mother being attacked by big hungry corocodile whereas good samaritans managed to save her mother who is still reculputurating at Mbeya Referal Hospital. May God keep you in peace forever. Amen

In implementing and practising good governance, government have to put under consideration on how to save people by constructing a bridge. The construction of the bridge will not only help pedistrean but also will join Rukwa and Mbeya people

Pact Tanzania Country Director, Dan Claun Selka

2008-09-30T07:08:00.000-07:00

Pact Tanzania Country Director Dan Claun Selka welcoming US Ambassador Mark Green to officiate two day meeting to mark officially close up of MCA-BONGA program held at Blue Pearl Hotel Ubungo Plaza in Dar es Salaam. (18-19 September, 2008)

US PRAISED MEDIA AND CSOs

2008-09-30T06:45:00.001-07:00

Participants listening to US Ambassador to Tanzania, Mark Green during officially marking closeup of MCA-BONGA program at Blue Pearl Hotel Ubungo Plaza in Dar es Salaam.

2008-09-30T06:41:00.000-07:00

MCA-BONGA OFFICIALLY CLOSURE WITH GREAT SUCCESS

2008-09-30T06:30:00.000-07:00

By Kenneth Mwazembe, Mbozi September 27, 2008 MCA-BONGA

Among of memorable support of United States of America to Tanzania is an anti-corruption program funded by the United States’ Millennium Challenge Corporation (MCC) through the United States Agency for International Development (USAID)

Pact Tanzania, the implementer of the project in collaboration with its partners scattered all over the country, according to the Country Director of PACT TANZANIA , Mr.Dan Craun-Selka, 88 PETS committees were operating in 65 districts while holding local authorities and leaders accountable to members of the public for their performances.

The program Millennium Challenge Account – Building Organizational Networks for Good Governance & Advocacy affectionately known as MCA-BONGA program has achieved concrete success to the development steps in Tanzania.

The US ambassador to Tanzania, Mr. Mark Green told representatives from the media and civil societies countrywide at the Ubungo Plaza in the city recently the job well done in the previous two years since 2006 through investigative journalism and the Public Expenditure Tracking System (PETS), was encouraging Americans to continue supporting Tanzania’s development programs.

He was addressing the audience at the Blue Pearl Hotel to officially mark the closing of the two-year Millennium Challenge Account (MCA-BONGA) projects under which since 2006, the 310 journalists were trained investigative journalism during which they published over 650 investigative stories on corruption.

We witnessed pictorial evidence and fed our ears by various CBOs PET committees experience through their presentations made at two day meeting held recently by expressions of performance achieved by these committees.

Is through PETS committees where we heard about corruption and theft stopped or revealed. Taking in example of HAKIKAZI CATALYST of Arusha, The PETS committee chairperson Ms Agnes Laizer told the meeting about Mkonoo primary school head teacher Lamayan Mesiaki who was allegedly misused the total sum of Tshs 12 millions.

Ms Laizer said the PETS committee revealed the fraudulence in materials purchases; the teacher purchased corrugated iron sheets 160 pcs of 28gauge (as per receipt document) while the actuality was the same quantity but of 30 gauge.

The ceiling board (fibre) used to cover inner roof were made in Tanzania but the documents showed imported from South Africa, desks started spoiling even before starting using them and floor potholed on its earlier days.

Mkonoo village of Terat ward in Arusha municipal has faced great changes during this two year period of MCA-BONGA project whereby citizens can speak out, give their opinions and decide which is which. People can monitor public expenditure at different levels of administration.

That is why Mkonoo villagers raised their complains against government for allowing the Mkonoo primary school head teacher transfer to Engisengiu primary school when he has been charged at district court for fraudulence and deceitful.

During the meeting, we heard about Eworendeke villagers of Namanga ward of Longido District complaining about their leaders swindled by Kenya Somalis who brought their camels over 800 to invade Masai pastoralists’ land, now they are facing shortage of water and grazing areas.

Other Pact partners presented their experience are KISHAI, KIKANGONET, TACOSODE, ZANGONEC and CCT.

The MCA-BONGA program held two projects with the same aim, apart from PETS the IJ training project implemented by Pact in collaboration with MISA-TAN has done miracles in these two years whereby we have witnessed FISADI people being highlighted and put aside or resigned from their duty posts.

Is through this project where we generated so many watchdogs whose their main responsibility is to truthfully inform citizens on what is going on whether it is good or bad, to unearth all deceitful and fraudulence undergoing in the country.

Tanzanians are highly encouraged with their work because of recently emergence of scandals in dubious contracts, which has led Tanzania into economic sabotage, burdening citizens. Richmond, EPA and mineral contracts are among of revealed scandals which put upside down President Jakaya Kikwete’s heart.

Media still face some challenges; among of them are media house policies. It was revealed in the IJ round table held on September 24, 2008 when some of participants told the meeting about some media houses not taking action in stories concerning financial interests’ deception.

Big fishes especially good advertisers like breweries companies, mobile phone service providers have interest on what can be written or reported about them. this is because they sponsor a wide range varieties of programs or advertise through these media.

Participants told the round table meeting about vulnerable environment they work on, the painful condition led the chairperson for MOAT Mr. Reginald Mengi to take as an agenda to the MOAT meeting concerning with how media owners can assist journalists in providing working equipment and insurance/assurance.

US Ambassador to Tanzania Mark Green in officiating the meeting, he congratulated Media and Civil Society Organizations for their full participation on corruption war, which has resulted to these success believing that all money from people of US is used as intended.

This success has led Tanzania to be the shining example and justifications for them continue sending their money to Africa.

WAFA WAKICHIMBUA VITO VYA WAJERUMANI

2008-09-27T00:49:00.000-07:00

Mbozi September 27, 2008 VIFO

WATU watatu wamefariki wakifukua hazina inayodhaniwa kufukiwa na wamishionari Wajerumani katika kijiji cha Mbozi wilayani Mbozi mkoani Mbeya.

Tukio hilo lililotokea juzi mchana katika eneo la kanisa la Moravian usharika wa Mbozi Mission lilisababishwa na watu hao kukosa hewa katika shimo hilo ambalo linaaminiwa kufukiwa dhahabu na rupia.

Afisa Mtendaji kata ya Igamba Ambakisye Waya amewataja marehemu kuwa ni Green Sichone (50), mapacha Erick na Sadock Mnkondya (30) wote wakazi wa kijijini hapo.

Waya alisema kuwa mapema mwaka huu wachimbaji hao walipata taarifa kutoka kwa mtu asiyefahamika zikielezea kuwepo kwa hazina kubwa ya dhahabu, sarafu na vito mbalimbali vya thamani vilivyohifadhiwa na wamishenari wa Kijerumani waliofika kufungua misheni hiyo mwaka 1902.

“Agosti mwaka huu watu hao walituma maombi kwa baraza la wazee wa kanisa chini ya Mchungaji Lordrick Sichone ya kutaka kuchimbua eneo hilo na kutafiti iwapo haizna hiyo ipo, baraza liliwaruhusu kufanya kazi hiyo” Aliongeza mtendaji huyo.

Alisema kuwa watu hao walichimba mashimo mawili kati ya mwezi Agosti na Septemba ambapo katika shimo la pili lililokuwa na upana wa mita 2 na kina mita 17 walipata vikwazo kwa kuibuka maji na upungufu wa hewa ambapo iliwalazimu kutumia mashine ya kuvuta maji na kupeleka hewa.

Naye Mchungaji Sichone alisema kuwa baada ya kuona watu hao hawatokei kwa muda mrefu aliamua kwenda kuchungulia ambapo aliona shimo likiwa limejaa moshi na harufu ya petroli na maiti wakielea juu ya maji.

Kamanda wa Polisi mkoani hapa Zerothe Stephen alithibitisha tukio hilo na akamtaja Mchungaji Sichone kuwa ndiye aliyegundua tukio hilo.

Mwisho
km/

HUU NI UCHAWI, USHIRIKINA AU ?

2008-09-06T10:18:00.000-07:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi

Mtoto mmoja Isah Hassan Mkoka (14) mwanafunzi wa wa darasa la nne katika shule ya msingi ya Mkwajuni jijini Dar es salaam, juzi alipeperushwa kwa nguvu ya upepo umbali wa kilometa 1100 kutoka jijini na kutupwa katika kijiji cha Mpemba Wilayani Mbozi kwa muda wa masaa sita,
Maajabu hayo yalishuhudiwa na mamia ya wanachi wa kijiji hicho kilichopo umbali wa kilometa kumi kutoka mji mdogo wa Tunduma wilayani Mbozi ambao walidai kuwa mtoto huyo aliokotwa kijijini hapo Septemba 2 saa mbili usiku akiwa hajitambui na akahifadhiwa nyumbani kwa Rafael Kamendu mkazi kijijini hapo.
Kwa mujibu wa maelezo yake aliyoyatoa wakati akihojiwa na mwandishi wa habari hizi Isah alisema kuwa , tukio hilo lilimtokea Jumatatu Septemba mosi saa sita mchana mara baada ya kutoka shuleni akiwa chumbani katika nyumba yao iliyopo eneo la Kisiju Jijini Dar es salaam.
Alisema punde alipokuwa katika harakati za kubadili sare, alisikia sauti ya ngurumo ikiambatana na upepo mkali ambao ulimtoa nje na kuanza kumpeperusha angani kwa mtindo wa kudundadunda kama mpira ,huku akilia na kupiga kelele za kuomba msaada lakini hakufanikiwa .
“Nilimuona mwanamke mmoja nisiye mtambua akiwa katikati ya upepo huo akiwa amevaa kipande cha nguo nyeusi aina ya kaniki na shanga nyingi shingoni hakuwa tayari kutoa msaada na hata nilipo jaribu kumnyoshea kidole mkono wangu ulipinda” alisema.
Alisema baada ya juhudi hizo kushindwa polepole aliishiwa nguvu na kupoteza fahamu hadi alipo zinduka baada ya wananchi wasamaria wema walipo muokota jirani na mto Mpemba na kumtunza kwa jirani hadi siku iliyofuata alipopelekwa kituo cha polisi cha Tunduma.
Hata hivyo Isah amekutwa amevaa sare za shule ambazo hazina nembo, anapata maumivu makali ya tumbo wakati anapokula chakula, anajieleza kwa shida kidogo na anasema hajui wapi yupo lakini anadai kuwa wazazi wake wapo Kisiju hawafahamu kilicho mtokea.
Mwenyekiti wa kijiji hicho John Sinyinza alithibitisha kutokea kwa tukio hilo na akatoa mwito kwa wananchi kuwafichua watu wanaotumia nguvu za kishirikina kuwachezea watoto ambao hawajui jambo lolote na kuwafanya wazazi wao na Taifa kwa ujumla kupata usumbufu usiokuwa wa lazima.
Mwisho

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi

MWANAUME mmoja Giwelo Tuyonge (37) mkazi wa kitongoji cha Migombani mjini Tunduma wilayani Mbozi jana alikatwa na kuondolewa sehemu zake za siri kwa kinachoaminiwa kuwa ni imani za kishirikina.

Akiwa amelazwa katika hospitali ya mjini Vwawa Tuyonge anasema kuwa ilikuwa majira ya saa 10.00 usiku wa Septemba 5, akiwa amelala mtu mmoja raia wa Zambia alivunja mlango na kuingia ndani na kumshambulia kwa rungu la kichwa na alipomzidi nguvu alimkata nyeti zake na kisha kuondoka nazo.

Tuyonge ambaye ameishi kwa zaidi ya miaka kumi eneo hilo hujishughulisha na biashara ya kuuza mkaa anaobeba kwa baiskeli, na hakuwahi kuoa mke.

Tukio hilo ambalo limevuta hisia za wakazi wa mjini hapa limewapa hofu kwani ni la aina yake na ambalo limeongeza mashaka juu ya usalama wao, mauaji yamekuwa yakitokea mara kwa mara yahusuyo uporaji wa fedha na mali lakini siyo kunyofolewa viungo.

Mganga mmoja katika hospitali hiyo (jina lipo) ameeleza kuwa kuna uwezekano mkubwa kuwa mtu aliyefanya kitendo hicho akawa ni mzoefu wa muda mrefu au anayo taaluma ya kiganga kwani ameondoa nyeti hizo kitaalam akiwa ameacha mishipa hatari bila kuigusa.

Kaimu Mganga Mkuu wa hospitali ya wilaya Egifrid Mwingilihera amethibitisha kumpokea majeruhi huyo akiwa hana nyeti na kwamba atapelekwa katika hospitali ya Rufaa mjini Mbeya kwa matibabu zaidi.

Kamanda wa Polisi mkoani hapa Zerote Steven hakuweza kupatikana baada ya kuelezwa na Katibu Muhtasi wake kuwa yuko kwenye kikao.

Mwisho

WANANCHI HATARINI KWA KULA SUMU

2008-08-12T05:08:00.001-07:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi

AFYA za wakazi wa wilaya ya Mbozi mkoani Mbeya na Dar es Salaam zipo hatarini kufuatia kula vyakula vinavyohifadhiwa kwa sumu kali, imefahamika.

Uchunguzi uliofanywa na gazeti hili umebaini maduka ya madawa katika miji ya Vwawa, Tunduma na Mlowo kuuza madawa ya kuhifadhia nafaka aina ya Actellic 50%ec yasiyothibitishwa na Taasisi ya Utafiti ya Arusha (TPRI) yakiwa pia yamehifadhiwa kwenye chupa zinazoonesha kutengenezwa na kampuni ya Sygenta Agro Services AG.

Mazao hayo yanayohifadhiwa kwa sumu kali husafirishwa hadi jijini Dar es Salaam ambako ndiyo kuna soko kuu la mahindi na maharage yanayozalishwa wilayani hapa japo wakati mwingine husafirishwa nje ya nchi yaani Zambia na Kongo.

Utambuzi wa chupa uliofanyika katika maduka mbalimbali katika miji hiyo ulibaini kutofautiana kwa alama chache za maandishi ukilinganisha na zile halisi pia rangi na harufu yake.

Madawa mengine yanayouzwa yakiwa ni bandia ni pamoja na Cuprocaffaro (Copper Oxychloride) Tancopa 50% WP na Round up, Gesaprim 500FW.

Uhifadhi nafaka wa hatari umetokana pia na baadhi ya wafanyabiashara wanaonunua mazao ya nafaka hasa mahindi na maharage ambao wanatumia madawa hatari ya kuua wadudu kama mchwa na vidomozi kupuliza mazao hayo kwa kuhifadhi ghalani.

Sumu zilizobainika kutumiwa kama mbadala wa Actellic ni Dusburn 50EC, Sumithion EC, na Thiodan 50EC ambazo hutumika kuua wadudu kama vidomozi (leaf miner), vidugamba (scales), buu wa shina (stem borer), mchwa na wadudu wengine.

“Kaka huwezi kununua Actellic shilingi 30,000/= kwa lita badala ya 12,000 kwa lita ya Dursban itakayotunza mahindi gunia 100 utakuwa unafanya biashara kichaa” alisema mfanyabiashara mmoja ambaye aliomba jina lake lisitajwe.

Baadhi ya wenye maduka walipohojiwa juu ya tuhuma za kuuza madawa bandia walikiri kuwepo kwa madawa hayo na kwamba husambazwa na vijana wasio waaminifu ambao huyaleta toka Malawi na Msumbiji na mengine yanatengenezwa kwenye viwanda bubu ambavyo vinaaminika kuwepo Uyole kwenye jiji la Mbeya.

“Ni watu wachache wacha Mungu ndiyo wanaweza kukubali kuingia hasara baada ya kuona wameuziwa madawa badnia wanaoweza kuyatupa na kukubali hasara, wengi wanaamua kuuza hadi yaishe ili kurudisha fedha zao” aliongeza mmoja wao.

Afisa Maendeleo ya Kilimo wilayani hapa Nason Kigobanya alipohojiwa juu ya kuwepo madawa madukani yasiyostahili na matumizi ya sumu kali kuhifadhia nafaka alithibitisha kuwepo kwa wafanya biashara wasiowaaminifu na kwamba kwa taarifa hizi atafuatilia na kuchukua hatua.

“Uelewa mdogo juu ya madawa ndiyo sababu kubwa inayowafanya wananchi kununua madawa hayo au pengine bei ndogo inawafanya wanunue dawa zisizofaa” aliongeza.

Afisa wa Afya wilayani hapa Eddo Kyara alipohojiwa juu ya watu wanaoathirika kwa matumizi ya madawa hayo aliahidi kufatilia kwa karibu na kwamba atachunguza ili kubaini wafanyabiashara wanaouza madawa bandia kwa hatua zaidi.

Naye Afisa Biashara wilayani hapa Salehe Ibrahim alipohojiwa juu ya wafanyabiashara kuuza madawa yasiyothibitishwa na TPRI alisema Bodi ya Madawa na Chakula (TDFA) ndiyo wahusika wakubwa na kwamba atawasiliana nao ili waweze kushughulikia mapema iwezekanavyo.

Msambazaji mkuu wa sumu iliyobainika kuwa bandia kampuni ya Mukpardar alipohojiwa kwa simu mtu aliyejitambulisha kwa jina moja la Ketan (Muasia) alijibu kuwa kuna watu Kariakoo wanaotengeneza dawa hizo na kuweka nembo yao ya Mukpardar na kwamba wao hawahusiki kutengeneza hizo dawa zinazodaiwa bandia.

Maelezo zaidi aliyatoa Abduli Razak mfanyakazi dukani hapo ambapo alifafanua kuwa wao wanashindwa kuthibiti utengenezaji huo bandia kwa kuwa kazi hizo zinafanywa na wahuni wa Kariakoo na kwamba wanaiga kila kitu hata wao wanashindwa kubaini bandia na halisi ni ipi.

Hata hivyo kuna kila sababu Wizara ya Afya kutuma wataalam wake ili kufanya uchunguzi kwa miili ya wakazi wa wilayani hapa ili kubaini ni kwa kiwango gain wameathirika na madawa hayo

MWISHO

MAALBINO WAPEWA TSH 1.9 MILIONI

Na: Kenneth Mwazembe – Mbozi

Wahisani mbalimbali wametoa jumla ya sh. Mil.1.9, ikiwa ni msaada kwa chama cha maalbino mkoa wa Mbeya kwa ajili ya kuendesha semina na mikutano elekezi kwa lengo la kuielimisha jamii kutambua albino kuwa ni sehemu ya jamii yenye ulemavu wa ngozi.

Kiasi hicho cha fedha kilitajwa juzi na Mwenyekiti wa chama hicho Mathayo Mwantemani alipokuwa anahubiri katika ibada iliyoandaliwa maalumu kwa ajili ya kukabidhi msaada huo iliyofanyika katika Kanisa la Moravian Mbozi Mission wilayani Mbozi.

Alieleza kuridhishwa kwake na jinsi jamii ya watanzania walivyoitikia wito wa kuwasaidia ili kuwaokoa albino kwa kuwachangia kiasi hicho cha fedha ambacho kitasaidia kutoa elimu kwa jamii juu ya imani potofu ya kuwaua kwa madai kuwa viungo vyao vinaweza kusaidia kupata utajili.

Mwantemani aliwataja waliochangia kiasi hicho cha fedha kuwa ni pamoja na Mkurugenzi wa Jiji la Mbeya ambaye ametoa sh. 931,000/=, Benki Kuu sh. Milioni moja na waumini wa kanisa la Moraviani ambao walitoa sh. 33,000/= ikiwa ni mchango wa papo kwa papo katika ibada hiyo.

Mwenyekiti huyo ameitaka jamii kuelewa kuwa watu wenye ulemavu wa ngozi (Maalbino) hawakutokana na kasoro za wazazi wao au wazazi kula vyakula ambavyo havitakiwi wakati wa ujauzito bali ni majaaliwa ya Mwenyezi Mungu kwani hakuna anayependa kuzaa vilema na kwamba mtu mwenye mawazo hayo asije akashangaa Mungu anampa albino kwenye ndoa yake.

Alifafanua kuwa mtu mwenye ulemavu wa ngozi (albino) anazaliwa na ngozi nyeupe kutokana na upungufu wa chembe hai aina ya melanin, mtu akiwa na melanin ya kutosha anazaliwa akiwa na ngozi nyeupe ambapo kazi kubwa ya chembe hizo ni kuzuia mionzi ya jua kuharibu ngozi ya binadamu.

Katibu wa Chama hicho mkoa wa Mbeya Sydney Mwamlima alieleza kuwa albino ni sawa na mtu mwingine wa kawaida na ana uwezo sawa na wengine, lakini anakabiliwa na tatizo namna ya kujilinda na mionzi ya jua ambayo ina sumu inayochoma ngozi na kuwa nyekundu inayosababisha vidonda ambavyo hugeuka kuwa kansa ya ngozi.

Hata hivyo uchunguzi umebaini kuwepo kwa mila potofu ambazo zinawafanya wakunga wa jadi kuwaua watoto wanaozaliwa na ulemavu wa viungo wakiwemo maalbino kabla hawajatolewa nje (wenyeji huita Mushiyumba) ambapo mtoto hutolewa rasmi.

MWISHO.

Wananchi wagomea ukarabati zahanati

2008-08-11T07:16:00.000-07:00

Na Kenneth Mwazembe, Mbozi

WANANCHI wa Kijiji cha Mpemba, wilayani Mbozi, Mbeya, wamekataa mpango wa serikali wa kukarabati zahanati ya kijiji hicho na badala yake wanataka jengo hilo lijengwe upya.

Hali hiyo ilibainika juzi wakati mkandarasi alipopelekwa kijijini hapo, ili kuweka sahihi mkataba huo wa ukarabati ambapo wananchi kwa pamoja walikataa na kuomba fedha iliyotolewa milioni 14 zitumike kujenga jengo jipya.

Mwenyekiti wa kijiji hicho, John Sinyinza, alisema jengo hilo lilijengwa kwa udongo na limeliwa na mchwa na hivyo kufanya ukarabati kuwa mgumu kwa kuwa limeoza na kwamba hakuna maana kukarabati.

Alisema kijiji hicho chenye wakazi 10,000 kinahitaji kuwa na huduma ya afya ya uhakika na kwamba wao kama wananchi wameshaanza kukusanya mawe kwa ujenzi wa kituo cha afya na si zahanati.

Ofisa Mtendaji wa Kijiji, Julius Kamwela, alisema wananchi kupitia mkutano mkuu wa kijiji wamekataa ukarabati huo na kwamba wamepeleka miniti za mkutano kwa mkurugenzi wakipinga ujenzi na kudai ujenzi mpya.

Kwa upande wake, Mchungaji wa Kanisa la Assemblies of God, Justus Sinkonde, alidai kutokana na kijiji hicho kuwa kiungo kati ya Zambia na Malawi idadi ya wakazi inaongezeka kwa kasi na hivyo kuona haja ya serikali kujenga kituo cha afya badala ya zahanati.

Wananchi kwa nyakati mbalimbali waliiambia Tanzania Daima kuwa sh milioni 14 zilizotengwa zikiongezwa na nguvu za wananchi zitaweza kukamilisha ujenzi wa zahanati mpya na kwamba kama serikali itawaunga mkono basi watajenga kituo cha afya.

Kaimu Mganga Mkuu wa Hospitali ya Wilaya, Egifrid Mwingilihela, alithibitisha kuwapo mgomo huo na kwamba atafanya mazungumzo na uongozi wa kijiji, ili kupata ufumbuzi.

Hata hivyo, aliulaumu uongozi wa kijiji ambao ulikaa kimya wakati wa kufanya tathmini na walisaini makubaliano ya ukarabati na si kujenga upya.

Aliongeza kuwa iwapo hawatakuwa tayari kukubali ukarabati idara yake itahamisha mradi huo, kwani unatakiwa kwisha haraka.

DARAJA LA LUASHO - MTO MOMBA

2008-08-01T06:06:00.000-07:00

Daraja hilo lipo Mto Momba wilayani Mbozi, mto wenye mamba wengi, mamba hao ni tishio kwa usalama wa binadamu. yamekuwa yakiripotiwa matukio kadha wa kadha kuhusiana na mamba hao. Juzi mtoto Lucia Osward (9/12) aliliwa na mamba na mama Bahati Kawepa (28) akiokolewa akiachwa na majeraha makubwa ambayo nusura apoteze nyeti zake.

Kama si ujasiri wa mume wake mama huyo aliyefika na kutoa msaada kwa kuingiza mkono kinywani mwa mamba na kumshika ulimi huku akisaidiwa na mwanamke mwingine aliyevuta mkia na kujitahidi kumkokota nje ya maji mamba huyo leo ingekuwa habari nyingine.

MTOTO AKATISHWA MASOMO ILI AOLEWE, BABA YAKE AKAMATWA NA KUFIKISHWA MAHAKAMANI

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi
Licha ya jitihada za serikali kutimiza malengo ya pili ya Milenia ya kutoa elimu ya msingi kwa watoto wote kuna baadhi ya wazazi waliojitokeza kuwa kikwazo cha malengo hayo kwa tamaa ya kujipatia mali kwa kuwaoza wasichana.
Giveness Edward (19) mwanafunzi wa darasa la saba katika shule ya msingi Hangomba wilayani Mbozi mkoani Mbeya amekatishwa masomo na baba yake na kutakiwa aolewe.
Mkasa wa kusikitisha unaomhusu mtoto huyo ulianza mapema mwaka huu ambapo baba yake alitofautiana na binti yake huyo baada ya mzazi huyo kumkataza kuabudu kwa madai kuwa imani ya Kikristo aliyonayo binti huyo imemfanya asimsikilize baba yake ambaye alimtaka kuolewa.
Giveness akizungumza na mwandishi wa habari hizi amesema kuwa baba yake Edward Kamgodi Mwapule alimkatisha masomo pale alipomkamata na kumfunga kamba kisha kumpeleka kwa mganga wa kienyeji ili kumnywesha dawa ambazo zingemfanya mtoto kumtii baba yake kwa kila alitakalo.
Kabla ya tukio hilo baba yake alimpiga mtoto huyo kwa mpini wa shoka na kumsababishia maumivu ya miguu ambapo mtoto alilazimika kupata PF 3 ya polisi na kutibiwa katika zahanati ya Itaka.
Kipigo hicho kilimfanya Afisa Mtendaji wa kata ya Itaka Lukosomolo Ndimbwa kumshikilia kwa muda mzazi huyo asiye huruma na ambaye anathamini ng’ombe kuliko elimu hadi mtoto alipopona.
Hata hivyo Giveness anasema kuwa hatua ya serikali kumshikilia baba yake kwa kosa hilo baba yake aliapa kumuua kisha naye kujiua, ndipo alipolazimika kukimbilia nyumbani kwa mwenyekiti wa kijiji Askofu Mbazu ambaye alimpokea na kumhifadhi na kuruhusu mtoto huyo kuendelea na masomo akitokea nyumbani kwa mwenyekiti huyo.
Hali ilibadilika usiku wa 27 Mei mwaka huu mwenyekiti alipokula njama na mzazi wa Giveness, ambapo usiku majira ya saa 9 baba huyo akiongozana na watoto wake wawili Shida Edward na Mashaka Mwampashe walifika nyumbani kwa mwenyekiti na kubisha hodi, mwenyekiti alifungua mlango na kusaidia kumfunga mtoto huyo mikono kwa kamba na kisha kuondoka naye hadi kijiji cha Wasa kwa mganga wa kienyeji aitwae Chilaka umbali wa kilometa 40 ili kumnywesha dawa za kuondoa imani ya kikristo na kumpandikiza uchawi.
Kwa nasibu Mungu alimnusuru binti huyo ambaye anaeleza kuwa mara baada ya kufika kwa mganga huyo walikaribishwa kula chakula, yeye alizuiwa kula hadi atakaponyweshwa dawa hizo, hali iliyomfanya binti huyo kuomba aoneshwe msalani na kutumia mwanya huo kutoroka na kukimbia hadi kijiji cha pili ambako alipata msaada wa kuoneshwa njia ya kwenda mjini Vwawa ambako pia Wasamaria walimsaidia usafiri hadi Mbeya mjini.
Mtoto huyo ambaye hadi sasa anahifadhiwa na wasamaria amefikishwa katika kituo cha polisi mjini Vwawa ambao wamechukua hatua za kuwatafuta watuhumiwa wote wanne ili kuwafikisha mahakamani kujibu tuhuma zinazowakabili za unyanyasaji na kumzuia masomo.
Kaimu Afisa Elimu wilayani hapa Juma Kitabuge alieleza masikitiko yake kwa mkasa uliompata binti huyo na kueleza kuwa hali hiyo inaweza kumwathiri kimasomo, akaahidi kumsaidia kuhakikisha anaendelea kusoma katika shule jirani ambapo ataendelea kulelewa na wafadhili hadi atakapofanya mtihani miezi michache ijayo.
Jeshi la Polisi wilayani hapa limethibitisha kutokea kwa tukio hilo na kwamba tayari limeshamkamata baba yake binti huyo na kwamba atafikishwa mahakamani wakati wowote.
Mwisho

MENEJA WA PENTAGON SECURITY AFUNGIWA NDANI YA OFISI

Walinzi wa kike wa kampuni ya Pentagon Security Guards inayofanya kazi ya ulinzi wilayani Mbozi mkoani Mbeya jana waliwafungia mameneja wao ofisini baada ya wakubwa hao kukataa kuwalipa mishahara yao .

Hatua hiyo ilichukuliwa na walinzi wawili Maria Sinyinza na Lucy Nashiuya ambao waliwafungia ndani ya ofisi Meneja wa Tawi la Mbeya Charles Makwaza na Meneja wa Kituo cha Mbozi Lt. Mstaafu Mwaijibe wakishinikiza kulipwa mishahara yao baada ya mkataba wa ulinzi baina ya kampuni hiyo na kampuni ya China Road & Bridge kumalizika.

Awali kabla ya tukio hilo Makwaza alilipwa mishahara hiyo na kampuni ya Kichina ambapo walinzi hao walimdai awalipe mishahara hiyo kabla hajaondoka kurudi mjini Mbeya, meneja huyo alikataa ombi hilo na kuwaeleza kuwa hamlipi mtu kwa kuwa mkataba umekwisha na kwamba wao kama walinzi wameajiriwa moja kwa moja na kampuni ya kichina hivyo haoni sababu ya kulipa fedha hizo.

Hata hivyo meneja huyo alilazimika kuvunja dirisha la ofisi hiyo na kutoroka bila kuwalipa fedha hizo.

Maria Sinyinza alieleza kuwa wao wanadai haki yao waliyofanya kazi kabla hawajaajiriwa na CRBC na kwamba wamechukua hatua hiyo kwa kuwa meneja huyo amekuwa anawanyanyasa kwa kuwakata mishahara yao kwa visingizio visivyoeleweka na kwamba yeye anadai jumla ya shilingi 70,000 ikiwa ni mshahara wa miezi mitatu.

Meneja wa tawi alipotakiwa kueleza tukio hilo alithibitisha kuwa yeye na bosi wake walifungiwa ndani ya ofisi ambapo bosi wake alilazimika kutumia mbinu za medani kwa kuvunja dirisha na kutoroka kupitia dirisha hilo.

Alipohojiwa kwa simu juu ya tuhuma za kudhulumu wafanyakazi hao mishahara, Meneja wa Tawi Charles Makwaza alikiri kufungiwa na kwamba kwake hayo ni matukio ya kawaida na kwamba fedha wanazodai siyo nyingi haziwezi kuwaathiri.

Uchunguzi umebaini kuwepo ka malalamiko ya walinzi juu ya kukatwa fedha kwa visingizio mbalimbali ikiwemo kupotea kwa baadhi ya mali katika malindo yao na kwamba vitendo vya wizi vinavyofanywa na baadhi ya walinzi wasio waaminifu vinatokana na malipo duni wanayolipwa na waajiri wao.

Aidha malalamiko ya wafanyakazi hao yamebainisha kuwa wamekuwa wanalipwa shilingi 10,000 kwa mwezi baada ya kukatwa sh 30,000 hali inayowafanya walinzi waishi maisha magumu.

MWISHO

MTOTO ALIWA NA MAMBA/MCHUNGAJI AZUIWA KUFUNGISHA NDOA

2008-08-01T06:00:00.000-07:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi

MTOTO Lucia Osward mwenye miezi 9 juzi aliliwa na mamba huku mama yake Bahati Kawepo (28) mkazi wa Irambo Ivuna wilayani Mbozi mkoani Mbeya akinusurika kifo baada ya kukamatwa na mamba alipokuwa akivuka mto Momba.

Akielezea mkasa huo uliomfanya apoteze mtoto wake Lucia Osward (9/12) akiwa amelazwa katika wodi la wanawake na watoto katika hospitali ya mjini Vwawa, alisema kuwa juzi jioni saa 2 usiku akitokea kijiji cha Ivuna kusaga mashineni akiwa anavuka mto ndipo mamba alipotokea na kumng’ata sehemu za siri ambazo nusura aziondoe kabisa.

“Nilipiga kelele za kuomba msaada ndipo mume wangu alipofika na kumshika mamba ulimi na mwanamke mwingine aliyefika kutoa msaada alimshika mkia mamba wakawa wanamvutia nchi kavu ndipo aliponiachia na kuninyang’anya motto aliyakuwa mgongoni na kukimbia naye” anamalizia mama huyo.

Mama huyo alipelekwa katika kituo cha afya cha Kamsamba kwa mkokoteni uliokokotwa na ng’ombe na kupewa matibabu ya awali na kukimbizwa katika hospitali ya wilaya ambako anaendelea na matibabu.

Mganga Mkuu Egfrid Mwingirihela ameeleza kuwa majeruhi huyo alijeruhiwa vibaya sehemu za siri na kutenguka bega la kushoto na majeraha ya vidonda kichwani na miguuni na kwamba hali yake inaendelea vizuri.

Habari kutoka Kamsamba zimeeleza kuwa msako mkali unaendelea dhidi ya mamba huyo aliyemla mtoto ukishirikisha wanakijiji waishio jirani na eneo hilo .

Ziwa Rukwa linaaminika kuwa na mamba wengi kuliko samaki na hivyo kuwafanya wananchi wanaoishi jirani na ziwa hilo kuishi kwa mashaka, pengine umefika wakati wa serikali kuvuna mamba hao ili kuwapunguza au kuwafuga kitaalam na kunusuru maisha ya wenyeji.

KATIKA hospitali hiyo hiyo, jana jioni mwanamke mmoja Morina Sichone (22) mkazi wa kijiji cha Nambala wilayani hapa alijifungua kitu cha ajabu baada ya kuwa mjamzito wa miezi 8.

Akieleza mkasa huo uliovuta hisia za watu na kuhusisha kitendo hicho na ushirikina, Sichone alisema kuwa yeye alijihisi mjamzito tangu mwezi wa Novemba 2007 na kwamba alihudhuria kliniki katika hospitali ya wilaya ambako walimfungulia kadi na kuthibitisha kuwa ilikuwa mamba.

Ni miezi miwili iliyopita hakusikia kucheza kwa mtoto hadi jana alipojisikia uchungu na kufika katika wodi la wazazi ambapo alijifungua kiumbe hicho kilichokuwa kama yai ambacho alilazimika kukipeleka kwa wakwe zake ili wasijedai kuwa ameuza mtoto.

Mganga Mkuu wa hospitali hiyo Egifrid Mwingirihela amethibitisha kutokea kwa tukio hilo na kwamba bado wahawajaweza kutambua ni kitu gani kilisababisha hayo.
MWISHO

Katika tukio jingine MCHUNGAJI

Mchungaji Silas Mwamwezi wa kanisa la Moravian wilayani Mbozi wiki iliyopita alizuiwa kufungisha ndoa katika kijiji cha Mpela baada ya kubainika kuwa bibi harusi alikuwa ni mwanafunzi wa kidato cha III katika shule ya Ipunga wilayani Mbozi.

Zoezi la ufungaji ndoa baina ya Hamisi Zawadi Mnkondya na Maria Makanga (20) lilizuiwa na Kaimu Afisa Mtendaji wa Kata ya Ihanda Blaya Msongole aliyefika na mgambo hapo kanisani na kumkamata bwana harusi na kumpeleka kituo cha polisi mjini Vwawa.

Afisa huyo alieleza kuwa alipewa taarifa na Mkuu wa shule hiyo kuhusu kuozwa kwa binti huyo ambapo alilazimika kwenda na kuzuia Ibada hiyo isifanyike ambapo tayari shamla shamla zilikuwa zimeshaanza na walikuwa hatua za awali za kuvishana pete.

Aidha Msongole alisema kuwa jitihada za kumtafuta Rosta Mnkondya ambaye ni mama yake bibi harusi anatafutwa kwa tuhuma za kumuoza kwa ng’ombe mbili ilihali akijua kuwa binti yake ni mwanafunzi.

Mkuu wa shule Daniel Kasomo alipohojiwa juu ya tukio hilo alisema kuwa Maria ni mwanafunzi mtoro tangu Aprili mwaka huu alipoacha kuhudhuria masomo na kwamba alipopata taarifa za ndoa hiyo alitoa taarifa kwa uongozi.

Naye Mchungaji Silas Mwamwezi alipohojiwa juu ya yeye kufungisha ndoa na mwanafunzi alisema anasikitika kwa tukio hilo , yeye ni mchungaji wa usharika wa Vwawa makao makuu ya wilaya katika jimbo hilo na kwamba aliitwa kufungisha ndoa hiyo bila kujua kuwa kuna mwanafunzi kati ya maaharusi hao kwani kanisa lake haliruhusu wanafunzi kuolewa.

Polisi wilayani hapa wamethibitisha kutokea kwa tukio hilo na kwamba bwana harusi anashikiliwa na polisi ambapo atafikishwa mahakamani mara uchunguzi ukishakamilisha.

MWISHO

WAKIFURAHI KUKIONA KIMONDO

2008-07-09T02:40:00.000-07:00

JANETH NA WENZAKE WALIPOTEMBELEA MBOZI

2008-07-09T02:25:00.000-07:00

Pamoja na shughuli kuu ya utafiti wa mwenendo wa masoko ya kahawa toka kwa mkulima hadi kwa mlaji iliyomleta binti huyu katika wilaya ya Mbozi, alipata nafsi ya kuzulu maeneo mahsusi kwa utalii. Miongoni mwa maeneo aliyotembelea ni Kimondo cha Mbozi na mabaki ya mashamba ya kahawa ya wazungu (German settlers) yaliyopo maeneo mbalimbali wilayani hapa.

JANETH NA KIMONDO

2008-07-08T03:44:00.000-07:00

ZIARA YA JANETH MBOZI

2008-07-08T03:37:00.000-07:00

Akiwa wilayani Mbozi alipata nafasi ya kufika katika kijiji maarufu chenye kuhifadhi Kimondo cha aina yake duniani.

2008-07-08T03:05:00.000-07:00

UKATILI DHIDI YA WATOTO

2008-06-25T01:13:00.000-07:00

Na Kenneth Mwazembe

Mbozi.

PAMOJA na jitihada zinazofanywa na serikali kuhakikisha mtoto wa kike anapata elimu, hali ni tofauti kwa Giveness Edward (19) mwanafunzi wa darasa la saba katika shule ya msingi Hangomba wilayani Mbozi mkoani Mbeya ambaye amekatishwa masomo na baba yake na kutakiwa aolewe.

Mkasa wa kusikitisha unaomhusu mtoto huyo ulianza mapema mwaka huu ambapo baba yake alitofautiana na binti yake huyo kutokana na imani ya Kikristo ya madhehebu ya Kimoravian ambapo baba mtu alimkataza kuabudu kwa madai kuwa imani hiyo imemfanya asimsikilize baba yake ambaye alimtaka kuolewa.

Giveness akizungumza na mwandishi wa habari hizi amesema kuwa baba yake Edward Kamgodi akishirikiana na kaka zake wawili Shida Edward na Mashaka Mwampashe walimpiga kwa mpini na kumsababishia maumivu ya miguu ambapo mtoto alilazimika kupata PF 3 ya polisi na kutibiwa katika zahanati ya Itaka.

Kipigo hicho kilimfanya Afisa Mtendaji wa kata ya Itaka Lukosomolo Ndimbwa kumshikilia kwa muda mzazi huyo asiye huruma na ambaye anathamini ng’ombe kuliko elimu hadi mtoto alipopona.

Hata hivyo Giveness anasema kuwa hatua ya serikali kushikilia baba yake kwa kosa hilo baba yake aliapa kumuua kisha naye kujiua, ndipo alipolazimika kukimbilia nyumbani kwa mwenyekiti wa kijiji Askofu Mbazu ambaye alimpokea na kumhifadhi na kuruhusu mtoto huyo kuendelea na masomo akitokea nyumbani kwa mwenyekiti huyo.

Hali ilibadilika usiku wa 27 Mei mwaka huu ambapo mwenyekiti alikula njama na mzazi wa Giveness ambapo usiku majira ya saa 9 baba huyo akiongozana na watoto wake wawili alifika na kubisha hodi ambapo mwenyekiti alifungua mlango na kusaidia kumfunga mtoto huyo mikono kwa kamba na kisha kuondoka naye hadi kijiji cha Wasa kwa mganga wa kienyeji aitwae Chilaka umbali wa kilometa 40 ili kumnywesha dawa za kuondoa imani ya kikristo na kumpandikiza uchawi.

Kwa nasibu Mungu alimnusuru binti huyo ambapo anaeleza kuwa mara baada ya kufika kwa mganga huyo walikaribishwa kula chakula ambapo yeye alizuiwa kula hadi atakaponyweshwa dawa hizo, hali iliyomfanya binti huyo kuomba aoneshwe msalani na kutumia mwanya huo kutoroka na kukimbia hadi kijiji cha pili ambako alipata msaada wa kuoneshwa njia ya kwenda mjini Vwawa ambako pia Wasamaria walimsaidia usafiri hadi Mbeya mjini.

Akisimulia zaidi binti huyo anabainisha sababu kubwa ya kuhitirafiana na baba yake kuwa ni pale alipokataa kupewa uchawi. “Nilipewa hirizi niliyokuwa navaa nikienda shuleni, hirizi hiyo ilikuwa na madhara kwa wanafunzi wenzangu, kwani siku nikivaa wanafunzi wengine walikuwa wanajisikia vibaya hali iliyowafanya wasielewe masomo hayo” alisimulia.

“ Nilivaa hirizi hiyo bila kuwa na amani moyoni na hasa pale nilipoona wanafunzi wenzangu wanahangaika ndipo nilipolazimika kumwendea mwalimu Kyomo ambaye alinishauri kuichoma moto hirizi hiyo ambayo hata baada ya kujaribu kuichoma haikuungua ndipo nilipoitupa chooni na hapo nikawa nimewasha moto na baba” anaongezea Giveness.

Mambo mengine anayosimulia binti huyo ni pale baba yake alipoongozana naye kwa mganga mmoja jirani yao ambapo alishuhudia ndege mkubwa jamii ya mwewe akitua mtini juu ya kilima na baadaye kuonekana binadamu mwenye mkoba aliyefika hapo huku akiwa na wasiwasi wa kuonwa alipokuwa akijigeuza kutoka umbile la ndege na kuwa binadamu na kisha kutoa hizo dawa zilizofanyiza hirizi hiyo.

Mtoto huyo ambaye hadi sasa anahifadhiwa na wasamaria amefikishwa katika kituo cha polisi mjini Vwawa ambao wamechukua hatua za kuwakamata watuhumiwa wote wanne ili kuwafikisha mahakamani kujibu tuhuma zinazowakabili za unyanyasaji na kumzuia masomo.

Kaimu Afisa Elimu wilayani hapa Juma Kitabuge alieleza masikitiko yake kwa mkasa uliompata binti huyo na kueleza kuwa hali hiyo inaweza kumwathiri kimasomo, akaahidi kumsaidia kuhakikisha anaendelea kusoma katika shule jirani ambapo ataendelea kulelewa na wafadhili hadi atakapofanya mtihani miezi michache ijayo.

Jeshi la Polisi wilayani hapa limethibitisha kutokea kwa tukio hilo na kwamba linaendelea na uchunguzi wa kisa hicho.

Mwisho

WANANCHI KUNUFAIKA NA HAKIMILIKI

2008-06-13T02:07:00.000-07:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi.

WANANCHI wilayani Mbozi wameanza kunufaika na hakimiliki za kimila baada ya mabenki na asasi nyingine za fedha kuzitambua na kuzikubali kwa dhamana ya mikopo, imeelezwa.

Hayo yameelezwa leo na Mkurugenzi Mtendaji wa halmashauri ya wilaya ya Mbozi Levison Chilewa katika taarifa yake kwa vyombo vya habari.

Amesema hadi Juni 11 mwaka huu jumla ya Hatimiliki za kimila 2314 zimesajiliwa na jumla ya wananchi 48 wamepata mikopo kutoka vyombo mbalimbali vya fedha ikiwemo Mfuko wa Pembejeo waombaji 9, NMB 23, CRDB 7 na SIDO 9.

Akifafanua zaidi amesema kasi ya utoaji Hati hizo imeongezeka baada ya kuanza kutumia tekinolojia ya mfumo wa Kompyuta wa Kijiografia (GIS) na hivyo kufanya utekelezaji wa Sheria ya Ardhi ya Vijiji Na. 5 ya mwaka 1999.

Zoezi hilo limekwenda sanjali na ujenzi wa masjala 9 za vijiji katika vijiji vya Halungu, Ipunga, Igamba, Mponela, Sakamwela, Bara, Ivwanga, Mbozi, Hatelele na Nambinzo.

Aidha ameeleza kuwa kumekuwepo na uelewa mkubwa miongoni mwa wananchi juu ya thamani ya ardhi wanayomiliki, migogoro ya ardhi imepungua na wananchi wamekuwa na ari ya kuwekeza kwenye ardhi yao.

Halmashauri ya Mbozi ambayo ni wilaya ya mfano katika zoezi la utoaji hakimiliki nchini imepata mafanikio yaliofanya wilaya nyingine zije kujifunza ambazo ni Simanjiro, babati, Kilosa, Kigoma, Mbinga, Makete, Kyela, Rungwe, Arusha, Mtwara, Njombe na wanafunzi toka UCLAS.

MWISHO

TIMU YA MPIRA YAPATA AJALI, WAVUNJIKA MIKONO,MIGUU

2008-06-05T22:50:00.000-07:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi

Chama cha Mapinduzi wilayani Mbozi mkoani Mbeya kimetoa sh 50 elfu na salaam za pole kwa wachezaji wa timu ya mpira ya Chipaka Rangers ya mjini Tunduma kufuatia ajali iliyotokea jana katika eneo la Tunduma iliyojeruhi watu 16.

Katibu wa CCM wilaya ya Mbozi Aluu Segamba aliyefika katika hospitali ya wilaya kuwaona majeruhi, ameeleza kusikitishwa kwake na ajali hiyo ambayo imewafanya baadhi ya wachezaji kuvunjika viungo vyao na kwamba chama kipo pamoja nao katika wakati huu mgumu wa kuuguza majeraha.

Mganga Mkuu wa hospitali ya wilaya Egifrid Mwingirihela amewataja majeruhi 10 ambao wamepelekwa hospitali ya rufaa kutokana na hali zao kuwa mbaya ni Manase Siwelwe, Joseph Simumba, Rogers Siwale, Sultan Simumba, Jacob Sikaonga, Yona Sikanyika, Leonard Sinkala, Ruben Sinkala, John Siwale, na Aron Sikaonga

Wengine ni Alick Siame, Timoth Siame, Paulo Siwelwe, Izukanji Sikaonga, Antony Simwinga na Imasi Silungwe ambao ameeleza kuwa hali zao zinaendelea vizuri na wanapata matibabu katika hospitali yake.

Akisimulia ajali ilivyotokea, majeruhi Alick Siame (48) anasema kuwa dreva aliyekuwa anaendesha gari Mitsubishi Fuso lenye namba za usajili T160 ARG (Jina la dreva halikupatikana) kuwa alikuwa akiendesha kwa mwendo kasi hali iliyomfanya ashindwe kulidhibiti na kupinduka.

Gari hilo lilibeba wachezaji na washabiki wa mpira waliotoka kucheza mechi mjini Tunduma wakirejea kijiji cha Chipaka ambapo gari liliacha njia na kupinduka.

MWISHO

HASIRA ZA WANANCHI, WACHUKUA SHERIA MKONONI

2008-05-20T07:42:00.000-07:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi MAJAMBAZI

Watu wawili wanaodhaniwa kuwa majambazi wameuawa kwa kuchomwa moto na wananchi katika kijiji cha Chimbuya wilayani Mbozi mkoani Mbeya.

Afisa Mtendaji wa kijiji hicho Alfred Siwale amewataja waliouawa kuwa ni Ruben Mbukwa (52) mkazi wa kijiji cha Ukwile na mwingine aliyejulikana kwa jina moja la Shibanda mkazi wa Tunduma.

Siwale ameeleza kuwa mnamo Mei 18 mwaka huu majambazi wapato 7 walivamia duka la Aswile Kibona na kuiba bidhaa zote na kisha kutokomea ambapo usiku wa pili walirudi tena na kuvunja nyumba alimokuwa amelala na kumjeruhi kwa risasi na mapanga ambapo haijajulikana kama walipata kiasi chochote cha fedha.

Wezi hao kabla hawajaanza unyama huo walifunga milango ya majirani kwa nje na kisha kupiga hewani risasi nne kuwatisha waliotaka kutoa msaada na baadaye kutoroka ambapo wananchi waliamua kufanya msako uliowakamata watu 7.

Mmoja wa waliouawa Ruben Mbukwa alikutwa na risasi moja ya shotgun iliyoamsha hasira za wananchi na kumpa kipigo na baadaye moto.

Polisi waliofika kijijini hapo wamefaulu kuwakamata Mafikiri Sinkala (34), mkazi wa kijiji cha Mpemba, Mwinyi Nyilu (25), Alex Msukwa (25), Majuto Mwamgunda (17), Victor Mwembe (23) wote wakazi wa Ukwile.

Majeruhi Aswile Kibona amekimbizwa katika hospitali ya rufaa ya mjini Mbeya kutokana na majeraha ya risasi aliyopata.

Jeshi la Polisi wilayani hapa limethibitisha kutokea tukio hilo na kwamba uchunguzi unaendelea ambapo bado hawajaipata silaha aina ya shotgun iliyotumika katika uhalifu huo.

MWISHO

SIKU YA WAUGUZI DUNIANI

2008-05-10T04:31:00.001-07:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi

Sherehe za maadhimisho ya kumbukumbu ya muasisi wa fani ya Uuguzi duniani Florence Nightngale zitafanyika kesho kimkoa katika wilaya ya Mbozi mkoani Mbeya.

Akizungumza na gazeti hili jana ofisini kwake Afisa Muuguzi hospitali ya wilaya ya Mbozi Michael Abdi amesema wataadhimisha kumbukumbu hiyo kwa kumuenzi Florence Nightngale kwa kuwasha mishumaa mawodini, kuwatembelea wagonjwa na kutoa zawadi.

Ameeleza kuwa wilaya imejiandaa kupokea wageni 500, ambapo Mkuu wa Mkoa wa Mbeya John Mwakipesile anatarajiwa kuwa mgeni rasmi. Sherehe hizi zinatarajiwa kuhudhuriwa na wakuu wa wilaya zote nane na Wakurugenzi wa Halmashauri zote za mkoa huu pamoja na Waganga wakuu wote wa hospitali.

Abdi meendelea kueleza kuwa wauguzi wanaadhimisha siku hiyo wakiwa bado wanayo matatizo kadhaa katika fani hiyo ikiwamo mishahara midogo isiyolingana na majukumu yao, kilio cha posho ya mazingira hatarishi na uchache wa vyuo vya wauguzi ambapo uchache wa wauguzi unawafanya waliopo kufanya kazi kwa zaidi ya masaa stahili bila kulipwa posho.

Maadhimisho ya sikukuu hiyo ambayo hufanyika kila mwaka Mei 12 ni kumkumbuka muanzilishi wa fani ya uuguzi duniani Florence Nightngale aliyezaliwa mwaka 1820 na kufariki 1910 ambapo alifanya kazi katika mazingira magumu akitumia mishumaa na taa za kandili wakati wa usiku.

Kwa mujibu wa afisa huyo sherehe hizo zitapambwa kwa vikundi vya ngoma toka Nambinzo Mawazo Tulyanje, Mang’oma toka Msanyila, kwaya mbili za wauguzi wenyewe na kikundi cha sanaa cha Nyota toka mjini Mbeya kitakacho onesha sarakasi, maigizo na ngoma.

MWISHO

2008-05-09T03:12:00.000-07:00

Mbozi Meteorite fell at Malengi hill, Ndolezi village of Mbozi district

Lake Ngozi, a crater at the top of Mt. Ngozi in Mbeya rural

A pottery is a business of lake Nyasa residents (Kisi tribe)

2008-03-26T03:22:00.000-07:00

a Kenneth Mwazembe
Mbozi

Wananchi wa miji ya Vwawa, Tunduma na Itaka wilayani Mbozi mkoani Mbeya wamewalalamikia watendaji serikalini likiwemo Jeshi la Polisi kwa unyanyasaji dhidi ya raia na madaraka ya watendaji wa vijiji yasiyo na mipaka.

Malalamiko hayo yalitolewa jana kwa taasisi ya Vantage Communications inayojishughulisha kukusanya takwimu juu ya matatizo ya wananchi likiwemo la urasilimishaji mali na biashara.

Awali kabla ya kuanza kupokea malalamiko hayo Mtakwimu Peter Mayeye wa Turaco Systems Consultant (T) Ltd inayofanya kazi kwa niaba ya Vantage Communications aliwatoa wasi wasi wananchi na kwamba wakitoa maoni yao hawatatajwa majina na hivyo kuwaondoa wasiwasi waliokuwa nao kabla.

Wakielezea unyanyasaji wa Jeshi la Polisi wamesema polisi wana tabia ya kuwafungulia kesi za kubambikiza wakati wowote usipokubaliana na matakwa yao, watuhumiwa kupigwa bila sababu na wengine wamesababishiwa vilema baada ya kupigwa na kuvunjwa mikono na miguu.

Wananchi wengine wamedai kuwa kusikia kuwa kutakuwa na polisi jamii lakini hawajaziona hatua za makusudi za kuwaelimisha wananchi kwa kuwa Jeshi hilo limejifanya adui wa wananchi.

Wameomba pia kuwepo chombo kinachoangalia utendaji kazi wa Jeshi la Polisi kwani mwananchi akiwa na malalamiko dhidi ya Jeshi hilo hana pa kuyapeleka kwani ukimshitaki kwa Kamanda wa Mkoa hawezi kuwachukulia hatua yoyote kwa kile kilichoelezwa kuwa ni kulindana na kulinda heshima ya Jeshi hilo.

Watendaji wa vijiji na kata pia wamelalamikiwa kwa kujichukulia hatua wasizostahili na hasa wanapodai michango ya ujenzi wa sekondari ambapo imeelezwa kuwa huwakamata wananchi na kuwafungia katika mahabusu zao huku wakilazimishwa kulipa michango na gharama za kuwakamata.

Kero nyingine iliyolalamikiwa ni zoezi zima la uandikishaji hati miliki za kimila ambapo imeelezwa na wananchi kuwa urasimu ni mkubwa na utaratibu wa gharama za picha kwa kila eneo ni mzigo usiobebeka.

Taasisi ya Vantage Communications yenye makao yake makuu Uganda ina tawi hapa Tanzania ambalo limeajiriwa na MKURABITA ili kukusanya maoni ya wananchi katika mchakato mzima wa kujua kero za wananchi hasa katika zoezi la urasilimishaji mali.

MWISHO

HOFU YAZIDI SHULE YA SEKONDARI

2008-03-14T01:19:00.000-07:00

Na: Kenneth Mwazembe – Mbozi.

Wananchi wa Kata ya Msia wilayani Mbozi mkoani Mbeya wamesikitishwa na hali ya hofu inayowakabiri walimu na wanafunzi wa shule ya sekondari Msia kufuatia mlolongo wa matukio ya kihalifu likiwepo la kupigwa risasi na kufa mwanafunzi mmoja mwezi uliopita, Tanzania Daima limegundua.

Hali ya usalama katika shule ya sekondari Msia iliyopo wilayani Mbozi mkoani Mbeya inaendelea kuwa ya wasiwasi kufuatia vitendo vya uhalifu na vitisho vinavyofanywa huku uongozi ukiwa haujui la kufanya.

Wakizungumza kwa nyakati tofauti na mwandishi wa habari hizi aliyefika shuleni hapo wananchi mbalimbali pamoja na walimu waliopo katika shule hiyo, walisema wamekuwa wakiishi maisha ya hofu kufuatia matukio ya uhalifu yanayofanywa na wanafunzi pasipo hatua zozote kuchukuliwa na uongozi wa shule.

Mmoja wa walimu ambaye aliomba jina lake lisiandikwe gazetini alisema wamekuwa wakiishi kwa hofu hali ambayo inapelekea baadhi ya walimu wenzake kutaka kuhama shule ili kwenda mahali pengine ambapo usalama wao utakuwa ni wa uhakika.

Alidai kuwa wamejaribu kujadili hatma ya maisha yao shuleni hapo na kupitisha mapendekezo kadhaa ikiwemo kumuona Mkuu wa Mkoa wa Mbeya John Mwakipesile ili aweze kuwasaidia kutatua matatizo yanayoizunguka shule hiyo baada ya uongozi wa shule na wilaya kushindwa kufanya hivyo.

Wameelekeza lawama kwa Bodi ya Shule hiyo ambapo imeonekana kushindwa kutekeleza majukumu yake na kwamba baadhi ya wajumbe wa Bodi hiyo hawana sifa za kufanya kazi hiyo na wametoa mapendekezo ya kuvunjwa Bodi ya shule hiyo ili iundwe Bodi nyingine ambayo itajenga mahusiano mazuri baina ya shule na wanajamii wanaoizunguka shule hiyo.
Mwalimu huyo akielezea matukio hayo alisema kuwa mwishoni mwa mwaka jana wanafunzi walifanya fujo iliyosababisha uharibifu wa mali kwa kufyeka kahawa na kuharibu saruji na mbolea vyote vikiwa na thamani ya zaidi ya sh. 25 milioni, tukio lingine ni lile la hivi karibuni ambapo mwanafunzi mmoja aliuawa na Polisi wakati akiwa pamoja na watu wengine wasiojulikana walipofika shuleni hapo kwa nia ya kutaka kuvunja na kuiba, lakini kwa bahati nzuri taarifa za ujio wao zilivuja hivyo kupelekea polisi kuweka doria usiku huo.

Pamoja na hayo, walimu hao wameendelea kudai kuwa hivi sasa wamepata taarifa kwamba kuna kikundi kina mpango wa kutaka kuichoma moto shule hiyo taarifa ambazo pia polisi wamezipata, hivyo kwa kuwa matukio yote mabaya yaliyotokea shuleni hapo taarifa za kuwapo kwake ziliwahi kuvuja mapema, wanaamini kuwa hata tukio hilo linaweza kuwa kweli na kwa vile tayari wanawataja baadhi ya walimu kuwa nao watawashambulia kwa kuwa ni kikwazo cha kufanya mambo yao.

Mwananchi mmoja anayeishi jirani na shule hiyo Daudi Simkoko aliliambia gazeti hili kuwa matatizo yanayotokea katika shule hiyo yanatokana na uongozi mbovu ambao haushirikiani na watumishi pamoja na wananchi wengine katika kuimarisha nidhamu ya wanafunzi, kwani matukio haya yanatokana na utovu wa nidhamu kwa wanafunzi.

Alisema hivi sasa baadhi ya walimu wameondoka kwa madai ya kwenda kusoma na kusababisha upungufu mkubwa wa walimu, hali ambayo imesababisha wazazi kuamua kuitisha mkutano utakaofanyika wiki ijayo ili kujadili namna ya kuwapata walimu wa muda ambao watawalipa wenyewe.

Afisa Mtendaji wa kata ya Msia Partson Nsyengula alipoulizwa kama kata yake ina mkakati gani wa kurejesha mahusiano baina ya wanafunzi, walimu na wanakijiji alisema kuwa Kamati ya ulinzi na usalama ya kata imepitisha mapendekezo ya kuongeza ulinzi kwa kuajiri walinzi wengine wanne, pia wamependekeza kununua bunduki badala ya kulinda kwa kutumia marungu.

Nsyengula alikiri kuwa Bodi ya shule hiyo haijawahi kufanya vikao vyake hivyo kuongeza kuwa pengine matatizo yaliyopo yanatokana na kulimbikizwa kwa matatizo mengi madogo madogo.

Mwenyekiti wa Bodi ya shule Francis Mwakabenga alipohojiwa na gazeti hili kuhusu migogoro ya shule hiyo alidai yapo mambo mengi yaliyochangia na kwamba atatoa ufafanuzi wake kimaandishi kutokana na simu yake kuishiwa chaji hata hivyo aliomba muda wa kujipanga ili ajibu maswali ya gazeti hili.

Mkuu wa shule Absolom Mwakyoma alipoombwa kuzungumza na mwandishi wa habari hizi baada ya kumkosa shuleni na kukutana naye njiani aliahidi kuja siku inayofuata kwani siku hiyo alikuwa na haraka.

“hivi sasa niko Busy naelekea Mbeya, hata baadaye nikirudi sitafika hapa nitakwenda kijijini, lakini nitaangalia ili nikutafute” alieleza Mkuu huyo kwa kusisitiza lakini hadi tunakwenda mitamboni hajatokea.

Mratibu wa Elimu ya sekondari wilayani hapa Mathias Lyoto alikiri kuwa migogoro inayoonekana inatokana na matatizo ya kiuongozi na kwamba mapendekezo ya wakaguzi wa shule wa kanda yamepelekwa ngazi za juu kwa kubarikiwa na hatua zaidi likiwepo la kuvunjwa Bodi ya Shule.

Aliongeza kuwa mengi ya matatizo hayo yamekuwepo kwa muda mrefu na kwamba Bodi ilikuwa haifuati ratiba ya kufanya vikao mara nne kwa mwaka kitu kilichofanya matatizo kuwa makubwa.

Uchunguzi zaidi wa gazeti hili umebaini kuwepo kwa makundi matatu katika migogoro hiyo, ambapo kundi moja ni la wanafunzi wanaoungwa mkono na baadhi ya walimu wasioridhika na shule inavyoendeshwa ambapo wamedai inaendeshwa kidikteta na mkuu wa huyo wa shule.

Kundi jingine ni la wanafunzi walio upande wa walimu wanaokubaliana na Mkuu huyo wa shule na hili ndilo lililovujisha habari za kuwepo kwa njama za kutaka kuvunja na kuiba shuleni hapo ambapo walitoa taarifa na polisi wakawahi kujipanga na kumuua mwanafunzi aliyekuja kuvunja kama ilivyoripotiwa na vyombo mbalimbali vya habari.

Kundi la tatu ni la baadhi ya wananchi ambao hawaridhiki na mwenendo mzima wa maendeleo ya shule hiyo wakiwatuhumu viongozi kutafuna michango ya shule na kugomea kuchangia shule nyingine inayojengwa katika kata hiyo ambayo ilimfanya Mkuu wa wilaya Halima Kihemba kumsimamisha uenyekiti wa kijiji Mwashitete miezi miwili iliyopita.

Hata hivyo uchunguzi zaidi umebaini suala la migogoro katika shule hiyo yanabeba pia sura ya kisiasa kufuatia hatua zilizochukuliwa na Mkuu huyo wa wilaya ambapo anadaiwa kutoshirikisha uongozi wa chama tawi la Msia ambalo linaendelea kumtambua Mwashitete kama mwenyekiti halali kwani hakuna taratibu kichama zilizochukuliwa dhidi yake.

MWISHO.

MAPIGANO KATI YA WAKULIMA NA WAFUGAJI

2008-03-04T00:48:00.000-08:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi.

WANANCHI wa vijiji vya kata ya Myunga wilayani Mbozi mkoani Mbeya wanaishi kwa wasiwasi wakihofia kulipuka kwa mapigano kati yao na jamii ya wafugaji ya Wasukuma waliohamia katika vijiji hivyo, imefahamika.

Hofu hiyo imekuja baada ya kutokea ghasia na mapigano madogo ambapo wakulima wamevamia vibanda na makazi ya wafugaji hao na kuvibomoa na kuchoma moto wakishinikiza wafugaji hao kuondoka katika vijiji vyao.

Kwa upande mwingine, mfugaji mmoja Mwendesha Kitakuja (28) wiki iliyopita alimpiga na kumjeruhi Paulo Simkonda (36) kwa fimbo kichwani katika mapigano yaliyohusisha mashoka na mikuki ambapo viongozi walishinikiza mjeruhiwa kulipwa fedha za matibabu shilingi 160,000 na mjeruhi na kisha viongozi kulipwa shilingi 40,000 za ofisi.

Wakulima hao wakizungumza kwa nyakati tofauti na mwandishi wa habari aliyefika katika vijiji hivyo, wameeleza kutokuwa na imani na viongozi wao kutokana na kuwatuhumu kupokea fedha (rushwa) kutoka kwa wafugaji hao ambako kumewawezesha kupokelewa kijanja katika vijiji vyao.

Aidha wametaja vijiji vilivyokumbwa na zahama hiyo ya wafugaji kuwa ni Ipatikana, Chilangu, Nzoka, Mpui na Myunga ambapo kiini cha mgogoro huo ni usaliti wa viongozi uliobainika ambapo wameelezewa kujinufaisha binafsi kwa kuwepo kwa wafugaji hao.

Wameongeza kuwa wafugaji wanatoa pesa nyingi kuwapa viongozi wa vijiji na kata na kuwapuuza wakulima wanapopeleka malalamiko yao kuhusu uharibifu unaofanywa na mifugo.

Vily Daimon Sichalwe, balozi wa shina na 3 amelalamikia mwenendo mzima wa kuwapokea wafugaji hao na kwamba wao hawana sauti kwa viongozi wao na hakuna ushirikishwaji wala taarifa inayotolewa.

Naye Sadock Simkonda, mkulima wa kijiji cha Myunga aliyepambana na wasukuma kwa kutumia upinde na mishale na kuwafukuza kwenye eneo lake ameeleza kuwa wao wanawalaumu viongozi ambao wameshindwa kuweka utaratibu maalum wa kutenga maeneo ya kilimo na ufugaji na hivyo kuongeza uhasama baina ya pande mbili hizo.

Hali hiyo imewalazimu wakulima wengi kuhamia mashambani kwa msimu huu wa kilimo ili kulinda mashamba yao kutokana na mifugo hiyo.

Sinsco Simpanzye (45) mkulima ambaye shamba lake lilivamiwa na kuisha mwaka jana amelazimika kuhamia shambani msimu huu wa mazao kulinda hadi atakapovuna.

Katika jamii ya wafugaji, Mwendesha Kitakuja ameeleza kuwa yeye amehamia hapo kijijini kwa kukaribishwa na viongozi ambao walimdai kutoa jumla ya shilingi 630,000 kama fedha za kiingilio na mchango wa ujenzi wa shule ya sekondari ambapo yeye ana miliki ngombe 600 na kondoo 40 na kwamba alipohamia hapo kijijini alishauriwa kuoa binti wa wenyeji ili kudumisha mahusiano na kwamba ameoa tayari na kununua shamba la ekeri nane kwa shilingi 210,000 kwa Maiko Simpanzye.

Aidha alieleza kuwa yeye anawaleta ng’ombe wake kwa awamu na kila awamu hudaiwa kulipa fedha za kiingilio, na kwamba yeye anasaidia wanakijiji kwa kuwauzia maziwa.

Naye Masasila Daudi (22) mfugaji mwingine katika kijiji hicho anadai kuwa wao kama wafugaji wamelazimika kuhama kutoka kijiji cha Uzia kata ya Muze tarafa ya Mtowisa wilayani Sumbawanga na kuhamia hapo wakimfuata ndugu yao Mwendesha kwa kuwa yeye anafahamiana na viongozi na kwamba uhamiaji wao siyo mgumu kwani wanatumia jina moja la yule aliyekubalika kijijini hapo.

Viongozi waliotuhumiwa kupokea fedha hizo akiwemo diwani wa kata hiyo Credo Simwinga walipohojiwa kwa simu baada ya kutopatikana kijijini hapo wamekanusha kulipwa fedha hizo na kudai kuwa malipo hayo ni halali kwa kuwa kulikuwa na maelewano maalum.

Kaimu Mtendaji wa kijiji cha Myunga Yohana Simwanza amedai kuwa hali ya kuchukua fedha za wafugaji ni halali kwa kuwa wanachangia maendeleo na kwamba serikali za vijiji hazina mafungu ya kukarimu wageni kutoka wilayani na hivyo kuwalazimu kutumia akili ya kuwaomba jamii ya wafugaji kukidhi haja.

Uchunguzi zaidi umebaini kuwepo mtandao wa upokeaji fedha hizo kuanzia ngazi ya kijiji, kata, tarafa hadi wilayani ambapo jeshi la polisi wilayani hapa wamedaiwa kupokea fedha hizo na wakala aliyetajwa kwa jina moja la Ibrahimu ambaye hupita kwa wafugaji na kuwachangisha ili kujiwekea uhalali wa wao kuendelea kuwepo katika vijiji hivyo.

Baadhi ya viongozi wa kijiji cha Chilangu wamedaiwa kupewa ng’ombe na wafugaji hao na kwamba walipokosana wafugaji hao walidai kurudishiwa ng’ombe hizo na hivyo kuwafanya viongozi hao kuchochea chuki kwa wakulima.

Afisa Mtendaji Kata ya Myunga Mdinde Mdinde alipotakiwa kutoa maelezo juu ya migogoro iliyoikumba kata yake alisema kuwa chanzo ni viongozi wenyewe wa vijiji ambao wametanguliza maslahi yao bila kujali athari zake kwani wafugaji nao wanastahili kuishi katika maeneo hayo kinachotakiwa ni mipango mizuri ya kugawa matumizi ya ardhi.

Aliongeza kuwa tukio la juzi ambalo naye alikamatwa na polisi kwa tuhuma za kumvamia mfugaji lilifanywa na Halmashauri ya kijiji cha Mpui ambapo viongozi wenyewe ndiyo walioongoza operesheni hiyo ya kubomoa vibanda na kuvichoma moto kwa lengo la kuwafukuza wafugaji.

Hata hivyo tathmini ya awali iliyofanywa na mwandishi aliyepita kuona hali halisi katika mashamba yanayodaiwa kufanyiwa uharibifu imebaini kuwepo uharibifu wa kawaida kwa mashamba hayo hali inayoonesha kuwepo kwa sababu nyingine zaidi ya hiyo inayodumisha chuki za chini kwa chini baina ya jamii hizo.

Mkuu wa wilaya ya Mbozi Halima Kihemba akizungumzia migogoro hiyo amesema amewapa maelekezo viongozi wote wa maeneo husika kukaa vikao vya pamoja na kufuata taratibu za kisheria ili wafugaji hao waishi bila kubughudhiwa na kuandaa ramani zitakazo idhinishwa na mamlaka husika.

ULANGUZI NYAMA YA NGOMBE

2008-02-28T00:46:00.000-08:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbozi

Walaji wa nyama ya ng’ombe katika miji ya Vwawa, Mlowo na Tunduma wilayani Mbozi wamewalalamikia wauza nyama kwa kuwauzia bei kubwa na kupima chini ya vipimo vilivyo idhinishwa na serikali.

Wakizungumza na Tanzania Daima kwa nyakati tofauti wateja hao wamedai kuwa wanapokwenda buchani kununua nyama hupimiwa robo tatu ya kilo kama kilo moja.

Jackson Mwamlima alieleza kuwa bei ya nyama imepanda kutoka sh 2000 hadi 2400 kwa kilo wakati huohuo hupimwa ¾ ya kilo na kumfanya mlaji kuibiwa sh 750 kwa kila kilo inayonunuliwa.

Aidha walaji hao wamedai kuwa ujanja mwingine unaotumiwa na wauza nyama ni kuongeza uzito wa ziada kwenye bakuli la mizani kwa kuweka chuma au sumaku au jiwe la kupimia ili kwamba nyama inapowekwa ndani ya bakuli hilo mizani husoma uzito wa nyama na uzito wa kitu kilichoongezwa.

Kwa upande wa wauza nyama hao walipohojiwa na gazeti hili kwa nyakati tofauti, walikanusha kuwapo kwa hujuma hizo na kwamba inatokea baadhi ya wateja wanakuwa na fedha pungufu ya bei iliyopangwa, hivyo wanakadiriwa kiasi kinacholingana na fedha yao waliyolipa pasipo kufuata kipimo cha mzani.

Queen Chaula mmoja wa wamiliki wa mabucha katika mji wa Vwawa alipohojiwa alisema kuwa yeye akiwepo katika biashara yake haruhusu mchezo huo kufanyika, lakini hata hivyo hawezi kuwakatalia vijana wake ambao huwaachia kuuza anapokuwa na dharula ya kutoka kidogo, kwani alishapokea malalamiko kadhaa yanayohusiana na suala hilo.

Naye Kamjanja Nzunda alipohojiwa kuhusu malalamiko hayo alijibu kuwa yeye akiwa mfanyabiashara wa nyama ameyasikia malalamiko mengi kutoka kwa wateja wao lakini yeye ameilinda biahsara yake kwa kuhakikisha anatoa huduma ya haki na kwamba ameshawafukuza vijana wake watatu waliobainika kuwaibia wateja.

Bei ya kununua ng’ombe mwenye uzito unaokadiriwa kuwa kilo 150 ni kati ya sh. 250,000 na 300,000/=, wakati bei ya kilo moja ya nyama ni kati ya sh. 2200 na 2400, ambayo hata hivyo kipimo chake ni cha ujanja ujanja.

Aidha wenye mabucha hao wamepata fursa ya kufanya watakavyo kutokana na hali ya upatikanaji wa vitoweo mbadala kama samaki, wilayani hapa ambao umekuwa mgumu kutokana na barabara iendeyo ziwa Rukwa (Mlowo – Kamsamba) kuwa mbovu isiyopitika hasa wakati wa masika, pia upungufu wa samaki katika ziwa hilo, kwani hata wale wanaojaribu kusafirisha samaki hao kwa punda na baiskeli huleta samaki wadogo na ambao huuzwa kwa bei ghali.

Soko la samaki katika nchi za Zambia na Kongo nalo limeongeza uhaba wa samaki baada ya wafanyabiashara wa nchi hizo kutoa malipo mapema kwa mawakala na wakati mwingine huenda wenyewe ziwani ambapo huwasafirisha samaki hao bila kulipa ushuru wakitumia njia za panya.

Faiton Silon, mkazi wa mji wa Tunduma ameeleza kuwa wafanyabishara wa Kongo na Zambia wanayo nafasi ya kununua samaki wote kwa kuwa wanao uwezo wa kukodi magari ya kuwafikisha ziwani mara hali ya hewa inaporuhusu tofauti na wenyeji ambao wanategemea usafiri wa jumuia kutokana na mitaji yao kuwa midogo.

Uchunguzi uliofanywa kufuatia tatizo hilo umebaini kuwa hata vitoweo kama kuku na mbuzi vimeadimika kutokana na ufugaji duni ambao mazao yake hayatoshelezi walaji, ambapo kitoweo pekee chenye bei nafuu na kinachopatikana kirahisi ni kitimoto, ingawa kutokana na imani mbalimbali za dini baadhi yao ni haramu kukitumia, kwani hata bei yake ni nafuu zaidi ambayo ni kati ya sh. 1500 na 2000 kwa kilo moja.

Kaimu Mkurugenzi wa Halmashauri ya wilaya ya Mbozi Zaraf Yango alipotakiwa kuzungumzia suala hili alikiri kupokea malalamiko hayo kupitia kwa Ofisa wake wa Idara ya Biashara kwamba kuna malalamiko yaliyotolewa na wananchi juu ya suala la upunjaji linalofanywa na wafanyabiashara hao.

Meneja na wakala wa vipimo Mkoani Mbeya Willy Mbise alipohojiwa kwa simu kuhusu kero hilo alikiri kupelekewa malalamiko hayo na Afisa Biashara Saleh Ibrahim na kwamba ofisi yake imejipanga kufanya ukaguzi wiki ijayo .

Aliongeza kuwa mara ya mwisho kukagua mizani za wilaya ya Mbozi ilikuwa ni Agosti 27 mwaka jana, na kwamba idara yake haina ofisi wilayani hapa.

MWISHO

MBOZI METEORITE

2008-02-28T00:27:00.000-08:00

THE MBOZI METEORITE
By Kenneth Mwazembe
Mob No. 0754 538920, 0762246322
Email : kmwazembe@yahoo.com, Kennethmwazembe@gmail.com
Website: www.maishanivita.blogspot.com

GENERAL OVERVIEW
A meteorite is defined as a piece of rock that has fallen from space and landed on the ground.

The fall of a meteorite is said to be a most spectacular event. At night it seen as a flaming mass flying through the sky, accompanied by a loud roaring noise. But, very surprisingly, meteorites picked up within minutes of falling as flaming objects are found to be extremely cold, and may become covered in frost under the warmest conditions. This is because the temperature in outer space is many degrees below freezing, and although the surface of the meteorite burns, the duration of its fall is so short that the inside of the meteorite remains very cold. As soon as it comes to rest on the ground, the internal cold asserts itself, until the whole object becomes adjusted to the atmospheric temperature.

Mbozi Meteorite
A meteorite having more than 12 tons fell at Marengi hill, Ndolezi village in Mbozi district, Mbeya region, Tanzania. It is bearing special characters different from other meteorite found in the world as to its composition.

The Mbozi Meteorite is about 70km from Mbeya city, the turn off from the Great North Road onto the Mbozi circle road is 53 km from Mbeya; the circle road rejoins the Great North Road at Vwawa town.

Scientist have classified meteorite in three groups namely; Aerolites (Stones), Siderolites (Stony-irons) and Siderites (Iron). The Mbozi meteorite is Siderites or Iron.

It was given the name Mbozi Meteorite bearing the name of the district where it fell. As explained before, Mbozi is the name of district found in Mbeya region in Southern Highland Zone of Tanzania.

It lies on southwest slope of Marengi hill, Lat. 90 6’ 25” S. Lon. 330 2’ 00” E.
Its dimensions are:
Height approximately 1m 22cm
Maximum width 1m 63cm
Length 3m 30cm
Estimated weight 12 tons

Oates analyzed the composition which indicates iron as follows:
Iron 90.45%
Nickel 8.69%
Copper 0.66%
Sulphur 0.01%
Phosphorus 0.11%

No body knows the exactly date of falling event, but its existence came to be known worldwide in 1930 when Mr. W. H. Nott, a private surveyor reported it. He was informed its existence by indigenous people who were used to worship there and when he went there he found its top was only just visible above the ground, later, a trench was dug round it in order to find out how large it was.

It is believed that the meteorite fell many thousands of years ago, if it had been in the last thousand years, it is almost certain that there would still be signs of the large crater which it must have made when it fell.

These people of Nyiha tribe regarded the meteorite as gift from God, local legends shows that long long time ago, God sent this meteorite to their land as sign of blessing, the spiritualism made them to believe that the land was blessed and they were encouraged to work intensively in farm works provided the weather was fair to grow food crops in fertile land.

The story of special blessings from God attracted Mr. Nott who by that time was surveying the land under German colonialism. Is the one who reported about Mbozi Meteorite in October 1930 and the government legally protected it by Government Notice No. 41 of 1931.

The benefits of heritage Mbozi Meteorite
The Mbozi Meteorite was declared a protected monument by Government Notice No. 90 of 3rd March 1967 (Antiquities Act, 1964). It was not lifted in order to mount it on its plinth; a trench was dug underneath its central part and a concrete bench was built to hold it. The trench was then enlarged on both side and the concrete bench extended until the meteorite was resting on the plinth. The hill side was dug away all round it so that it could be seen more easily.

Mbozi Meteorite is tourism attract in the Southern Highland zone although the government has not paid enough attention in preserving, publishing and advertising to the outer world.

Tourists have been coming, visiting, taking photos freely, no proper record kept. It is not well developed to the point of imposing something as the government ignores its importance. There are no essential facilities like toilets, rest rooms and water.

To the local people, this monument is regarded as dead capital, useless, meaningless, this is because the government has put itself aside, observing situation from 900 to the subject.

I call initiative from activists, civil societies and other interested parties to interact and tell the GIANT to participate fully in order to raise money from tourism sector which can help people of the said area.

If we are serious with the matter! Then we have to start it now! Let us awake the GIANT, take its responsibilities, publicities and publishing so as to invite tourists to immerse the existence of the said meteorite.

It is shame to say our GIANT (Government) has paid heavy force/invested in tourism to the Northern Region especially, Manyara, Serengeti and Ngorongoro national parks.
End

MBEYA REGION TOURISM ATTRACTIONS
Apart from Mbozi Meteorite, there are also other tourism attractions which have not been publicities and declared as tourism attractions.

I have summarized these attractions as follows:
i) Human foot print found at Nkangamo Mbozi district (rock)
ii) Carving (rock paint) found at Nkangamo Mbozi district painted 3000 years ago.
iii) Crocodile attraction of lake Rukwa Mbozi district
iv) Lake Rukwa to Geographers – has inward drainage
v) To Historians – Mbozi was the first place of White settlement who established coffee farms (plantations)
vi) Kiwira Natural Bridge (daraja la Mungu) – Rungwe district
vii) Lake Ngozi Crater found at Number 1 village of Mbeya Rural district
viii) Lake Kisiba Crater found at Masoko Rungwe district
ix) Lake Nyasa beach (very attracting) especially Matema Beach run by Lutheran Mission and Delta of Kiwira river
x) Mount Rungwe – having Natural cave, pure water springs, plant species which can not be found at any other place worldwide.
xi) Mbeya as a head of Rift Valley (Eastern and Western Rift Valley is divided in Mbeya region) – for Geographers.
xii) Hot water spring- Songwe, Mbozi district
xiii) Kaporogwe water falls- Rungwe district
xiv) Nsala and Mfuto water falls – Mbozi district (the place has wonders of doves and rich of gemstones )
xv) Biggest tree found at Masoko Rungwe having 250 years old
xvi) Kinyungu – underground lake at Kiwira river near to the Natural bridge

MSONGAMANO WA MAGARI TUNDUMA

2008-02-14T12:22:00.000-08:00

Na Kenneth Mwazembe
Tunduma

Msongamano wa magari makubwa ya mizigo yanayokwenda katika nchi za kusini mwa Afrika umeendelea kuwa kero kwa wakazi wa mji wa Tunduma wilayani Mbozi licha ya jitihada za serikali kwa kutumia askari wa usalama barabarani ambazo hazijasaidia chochote.

Wakazi wa mji huo (wameomba majina yao yahifadhiwe) wameitaka serikali kujenga maegesho nje ya mji haraka ili kuondoa kero linalowakabiri.

Mwenyekiti wa Halmashauri ya Mbozi Aden Mwakyonde alipotakiwa na mwandishi wa habari hizi kueleza kuhusu kero hiyo alisema kuwa serikali ina mpango wa kujenga maegesho yenye kuweza kupokea magari 2000 katika eneo la Chapwa mara watakapopata fedha.

Hali hii inatoa mwanya kwa wahalifu kufanya vitendo viovu kama mauaji, wizi na unyang'anyi kama ilivyotokea mwezi uliopita. ambapo watu wanaodhaniwa kuwa majambazi waliwaua watu wanne na kujeruhi wawili walipovamia majumba ya starehe .

WANAHABARI WANOLEWA

2008-02-14T12:15:00.000-08:00

UBOVU WA BARABARA YA MBEYA-TUNDUMA

2008-02-14T11:25:00.000-08:00

Na Kenneth Mwazembe
Mbeya

Barabara ya Mbeya -Tunduma iliyokarabatiwa miaka minne iliyopita na kampuni ya ukandarasi ya kichina ya China Road & Bridge Corporation
ikisimamiwa na NorConsult As iliyogharimu zaidi ya shilingi bilioni 11 imeanza kuharibika na kwamba hatua za haraka zisipochukuliwa za kudhibiti
uharibifu huo katika maeneo mengi ambayo ni korofi yatalazimika kukarabatiwa upya kwa gharama kubwa.

Ukarabati wa barabara hiyo yenye urefu wa kilomita 70 ni miongoni mwa miradi iliyojengwa katika kipindi cha awamu ya tatu chini ya Rais mstaafu
Benjamin Mkapa ambao ulianza mwaka 2002 na kukamilika 2005 kiwango cha lami ikianzia kijiji cha Nanyala hadi Tunduma ambako ni mpakani mwa
Tanzania na Zambia.

Uchunguzi uliofanywa na waandishi wa habari umebaini kuwa barabara hiyo imeharibiwa na watu ambao wamekuwa wakilazimisha kupita kwa kukatiza
kwenye barabara hiyo na kusababisha maeneo mengi ya barabara kuharibika kingo na mabega (shoulders) na kuchimbika kiasi cha kumeguka.

Maeneo ya barabara ya lami yaliyoonekana kumeguka ni Mlowo, Ivwanga, Nselewa, Hanseketwa, Chimbuya, Mpemba, Chapwa na Tunduma ambapo
juhudi za serikali kupitia Wakala wa Barabara (Tanroads) mkoa wa Mbeya zinahitajika kufanywa haraka iwezekanavyo ili kuilinda barabara isiharibike zaidi.

Hata hivyo imebainika kuwa maeneo mengine uharibifu umefanywa makusudi na wananchi ili kupata urahisi wa kuingia barabara kuu kwa kuwa maeneo husika
hayana mchepuo wa barabara (Access road).

Meneja wa Kampuni ya Ujenzi wa barabara ya China Road & Bridge Corporation Guo Bingfeng alipohojiwa na waandishi wa habari kuhusu uharibifu wa barabara
hiyo alisema kuwa kampuni yake ilishakabidhi kwa serikali barabara hiyo miaka mitatu iliyopita hivyo hawezi kusema lolote juu ya uharibifu wa barabara hiyo
ambayo ni tegemeo kubwa kwa kusafirishia mizigo kutoka bandari ya Dar es Salaam kwenda katika nchi za Zambia, Zimbabwe, Botswana, Kongo na Afrika ya Kusini.

Baadhi ya madereva wa magari makubwa ya mizigo yanayosafirisha mizigo kwenda nchi jirani ambao wameomba majina yao yahifadhiwe wameeleza kuwa
uwezekano wa kutokea ajali hasa kuwagonga watembea kwa miguu na waendesha baiskeli ni mkubwa kwa kuwa eneo la kupita magari nao wanalazimika kupita
humo baada ya kingo na mabega ya barabara kuharibika.

Wananchi wa kawaida wameeleza masikitiko yao kuona Mamlaka yenye majukumu ya kuangalia usalama wa barabara (Tanroads) wamekaa kimya ilihali barabara
iliyoigharimu serikali mabilioni ya shilingi ikiharibika.

Aidha Mkuu wa Mkoa wa Mbeya John Mwakipesile ambaye pia ndiye mwenyekiti wa Bodi ya barabara ya mkoa alipohojiwa na waandishi wa habari kuhusiana na uharibifu
huo wa barabara alimtafuta meneja wa Tanroad Lucian Kilewo ili aweze kutoa ufafanuzi zaidi ambapo alifika ofisini kwa Mkuu wa Mkoa ambako waandishi walikuwa
wakimsubiri.

Kilewo alikiri kuwepo kwa uharibifu huo na kwamba ofisi yake inaandaa bajeti ya ukarabati na kwa kuanzia wameanza kujaza kokoto (base materials) maeneo yenye
mashimo na kwamba ataanza kujenga kingo zilizoharibika kwa mawe ili kuilinda barabara.

aliongeza kuwa kilomita sita kutoka Songwe viwandani hadi Nanyala eneo korofi katika barabara hiyo ukarabati wa muda umeanza lakini wanatarajia kufumua kipande hicho
ili kijengwe upya.

MWISHO